|
|
NGƯỜI MỸ TRẦM
LẶNG
tái xuất giang hồ ở Việt Nam
Vương Trùng Dương
Thành phố Sài G̣n trở thành sôi động, xôn xao vào trung tuần
tháng Hai - 2001 khi hăng điện ảnh Very Quiet Production Pty của Úc thực
hiện cuốn phim The Quiet American (Người Mỹ Trầm Lặng) dựa theo tác phẩm
tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Anh Graham Greene. Kịch bản của
Christopher Hampton. Tác phẩm The Quiet American ra đời năm 1955, được
Lưu Bằng chuyển dicị Người Mỹ Trầm Lặng, ấn hành ở Sài G̣n vào đầu thập
niên 1070 v́ vậy tên tuổi Graham Greene cũng trở thành quen thuộc (Lưu
Bằng cũng là dịch giả tác phẩm Người Mỹ Xấu Xí (The Uggly American của
W.Lederer).
N hà báo, nhà văn Graham Greene sinh năm 1904 ở Berkhamsted, Anh Quốc,
mất năm 1991. Từ tác phẩm đầu tay The Man Within nắm 1929 đến tác phẩm
cuối cùng Monsigner Quixote năm 1982, có nhiều tác phẩm được dựng thành
phim. A Gun for Sale (1936) phim 1942, The Confidental Agent (1939) phim
1945, The Ministry of Fear (1943) phim 1845, Brighton Rock (1938) phim
Young Scarface 1948, The Power and The Glory (1940) phim 1940, Our Man
in Havana (1958) phim 1960, The Human Factor (1978) phim 1979 và The
Honorary Consul, phim Beyond The Limit 1983, đạo diễn J. Mackenzie, tài
tử Michael Caine, Richard Gere, Bob Hopkins...
Bối Cảnh & Thời Gian
Cuốn phim do đạo diễn Phillip Noyce thực hiện, lấy bối cảnh
nước Việt Nam vào thời điểm những năm đầu của thập niên 1950, giai đoạn
đất nước đang chịu cảnh chiến tranh và sắp chấm dứt chế độ thuộc địa của
người Pháp. Tuy tác giả không ghi rơ thời điểm nhưng trong sách đề cập
đến cái chết của Tướng De Lattre De Tassigni, qua đời tháng 12 năm 1951
ở Pháp và con trai của vị tướng nầy, Trung Úy Bernard, tử thương ở Ninh
B́nh vào tháng 5 năm 1951.
Đạo diễn Phillip Noyce từng thực hiện các cuốn phim như The Bone
Collector, Patriot Games, Clear and Present Danger, The Saint... được
coi là một đạo diễn có tài.
Tác phẩm Người Mỹ Trầm Lặng kể lại mối t́nh tay ba, xoay quanh câu
chuyện giữa chàng pḥng viên chiến trường Anh Quốc Fowler, do tài tử kỳ
cựu Anh Quốc Sir Michael Caine diễn xuất và điệp viên Alden Pyle của CIA
(Cơ quan Trung ương T́nh Báo Hoa Kỳ) trong vai tṛ Phái bộ Kinh tế Mỹ
tại Việt Nam do diễn viên gốc Mỹ Brendan Fraser đóng, cùng vũ nữ Việt
Nam, mà 2 người cùng yêu, có tên là Phượng, do nữ tài tử trẻ của Việt
Nam, Hải Yến. Phượng hành nghề ở Grand Monde và gặp chàng phóng viên
Fowler ở Continental. Pyle sang công tác tại Việt Nam, quen với Fowler,
cả ba gặp nhau ở Continental và Pyle yêu Phương. Chàng phóng viên Flower
có vợ con ở Anh trong khi đó chàng điệp viên c̣n độc thân. Tuy dính líu
vào cuộc t́nh tay ba nhưng giữa hai chàng trai rất thân thiện, cùng giao
thiệp thường xuyên với nhau ở Sài G̣n, ở Phát Diệm và đă cứu giúp cho
nhau khi bị thương ở Tây Ninh. Pyle có vẻ người Mỹ trầm lặng với dáng
dấp bên ngoài nhưng trong t́nh yêu th́ trái ngược. Phượng say mê chàng
phóng viên bên bàn đèn với nàng tiên nâu hơn chàng điệp viên! Và kết
thúc câu chuyện bởi sự ra đi vĩnh viễn trong cuộc t́nh tay ba...
Cuốn phim The Quiet American đă được đạo diễn Joseph L. Mankiewicz thực
hiện một lần vào năm 1958, với tài tử Hoa Kỳ, Audie Murphy đóng vai nhân
viên CIA, Pyle, tài tử Michael Redgrave đóng vai kư giả Anh và nữ tài tử
gốc Ư Georgia Moll đóng vai Phượng.
Tuy nhiên cuốn phim này đă không làm hài ḷng chính tác giả Graham
Greene v́ đă có ư mô tả nhân viên CIA, Alden Pyle, là một người chống
Cộng mănh liệt, trong khi Greene chỉ muốn mô tả Pyle là một “người Mỹ
trầm lặng”, đă nghĩ đến một “lực lượng thứ ba”, không phải là thực dân
cũng không phải là Cộng Sản sẽ lên cầm quyền tại Việt Nam, và từ đó có
thể đưa đến sự can thiệp của Hoa Kỳ.
Trước khi được khởi quay cuốn phim lần thứ nh́ này, các nhà làm phim Úc
đă gặp phải nhiều khó khăn từ chính phủ Cộng Sản Việt Nam, từ thủ tục
giấy tờ, kiểm soát nội dung, h́nh ảnh sẽ quay, mặc dù sẽ luôn có đại
diện của nhà cầm quyền Cộng Sản, trong mỗi lần thu h́nh... cho đến mọi
thủ tục bồi thường cho tất cả sự thiệt hại trong khu vực làm ăn, sinh
sống tại Sài G̣n, Hội An, Đà Nẵng, Phát Diệm và Hà Nội.
Cuốn phim quy tụ với những khuôn mặt tên tuổi như Thorp Jeff, Giám đốc
Mỹ Thuật; William Horberg (thành công qua phim Thew Talented Mr Ripley),
Giám đốc Sản Xuất & Antonia Barnard, Giám đốc Điều Hành.
Theo cuốn phim sẽ thu h́nh trong ṿng 4 tuần lễ vào tháng 2 & 3 tại Việt
Nam. Thế nhưng thời gian lại kéo dài đến Nội tuần lễ, phổ cổ Hội An được
dàn dựng thành cảnh Chợ Lớn vào đầu thập niên 1950. Trả lởi cuộc phỏng
vấn của Thời Báo Kinh Tế ở Sài G̣n, William Horberg cho biết: " Chợ Lớn
ngày nay đă thay đổi quá nhiều, không dựng lại được ... Hội An c̣n giữ
được nét cổ kính của Chợ Lớn năm xưa"
Về phần ngoại cảnh được thực hiện rất công phu ở Úc. Antonia Barnard đă
từ chối cho biết ngân sách thực hiện cuốn phim này, tuy nhiên theo một
số tạp chí điện ảnh Hoa Kỳ, v́ hăng Mirdmax sẽ phát hành cuốn phim này
tại Hoa Kỳ, ngân sách thực hiện cuốn phim này lên đến 30 triệu Mỹ kim,
chi phí ở Việt Nam khoảng 3 triệu Mỹ kim.
Diễn Viên Việt Nam
Lần đầu tiên diễn viên Việt Nam được chọn lựa để diễn xuất
vai chính trong phim. Sau 4 tháng đi t́m ṭi khắp thế giới, nhất là
trong các cộng đồng người Việt Nam ở Hoa Kỳ, Canada, Anh và Úc, để t́m
một cô gái trẻ Việt Nam có thể nói được tiếng Anh, hầu đảm trách vai
Phượng trong cuốn phim The Quiet American, các phụ tá của đạo diễn
Phillip Noyce cho biết họ đă không t́m được cô gái đúng như ư muốn của
đạo diễn này.
Các phụ tá đều cho rằng, các cô gái trẻ Việt Nam trong các cộng đồng
Việt Nam ở hải ngoại, nói tiếng Anh giỏi, nhưng vẻ bên ngoài của họ đă
có phần quá Tây Phương hóa, không c̣n nét đẹp “xưa xưa” của người con
gái Việt Nam, cách đây vào khoảng nửa thế kỷ và ngay các động tác, vóc
dáng của họ, cũng có vẻ mau lẹ và mạnh bạo quá!
Trong một sự t́nh cờ, nhân khi đi t́m cảnh quay tại trung tâm Sài G̣n
cho cuốn phim của ḿnh, đạo diễn Phillip Noyce đă được người ta giới
thiệu cho cô Đỗ Hải Yến, 19 tuổi, một nữ tài tử trẻ của Việt Nam, mà ông
mường tượng ra ngay vai Phượng, trong phim của ông. Với giá khoảng
200,000 Mỹ kim cho diễn viên Hải Yến trở thành niềm ước mơ cho diễn viên
điện ảnh Việt Nam được lọt vào mắt xanh của đạo diễn ngoại quốc.
Đỗ Hải Yến, người Hà Nội, sống tại Sài G̣n, giáo viên hợp đồng về bộ môn
múa ballet tại trường múa Sài G̣n, chỉ mới giảng dạy một học kỳ vừa qua,
nhưng đă được đồng nghiệp khen là nhiệt t́nh, yêu nghề.
Ngoài th́ giờ dạy múa, Đỗ Hải Yến cũng có khả năng diễn xuất, nên đă
được mời đóng một vai nhỏ trong phim “Mùa Hè Chiều Thẳng Đứng” của đạo
diễn Trần Anh Hùng ở Pháp, thực hiện tại Sài G̣n.
Đỗ Hải Yến cũng xuất hiện trong phim “Vũ Khúc Con C̣” do Hăng phim Việt
Nam và công ty Mega Media của Singapore hợp tác sản xuất, mà Đỗ Hải Yến
được giao cho một trong hai vai nữ chính – Hoài - người vợ nhẫn nại
thương chồng mà nhiều người phải công nhận là Đỗ Hải Yến đóng rất thành
công.
Một nữ diễn viên Việt Nam khác cũng được mời đóng trong cuốn phim Người
Mỹ Trầm Lặng này là Mai Hoa, vừa được trao Giải nữ tài tử xuất sắc tại
Đại Hội Điện ảnh Á Châu - Thái B́nh Dương vào tháng 2-2000 với phim Đời
Cát. Phim Đời Cát của Nguyễn Thành Vân, kịch bản của Nguyễn Quang Lập
phỏng theo truyện ngắèn của Nguyễn Hữu Phương. Mai Hoa sinh ở miền Trung
VN, gia đ́nh sống ở Sài G̣n, diễn viên trong đoàn kịch Cửu Long Giang.
Mai Hoa cũng đă xuất hiện trong phim Giă Từ Dĩ Văng. Trong phim Người Mỹ
Trầm Lặng, Mai Hoa đóng vai Miss Hei (Cô Hải) - chị của Phượng.
Ca sĩ Hồng Nhung được đạo diễn Phillip Noyce chọn tiếng hát trong phim.
Diễn Viên Ngoại Quốc
Nam tài tử Anh Quốc, Sir Michael Caine, đóng vai một nhà báo nghiền
thuốc phiện trong cuốn phim đă cho biết, các nhà thực hiện cuốn phim này
đang t́m một chất liệu nào có vẻ thực tế và hợp pháp để cho ông có thể
hút được, khi đóng phim này. Michael Caine sinh năm 1933 ở Micklewhite,
Anh Quốc, có hai đời vợ, hai con. Đă đoạt giải Oscar trong phim Hanah
and Her Sister và phim The Cider House Rules. Được Nữ Hoàng Anh phong
tước hiệu “Sir” vào tháng 11 năm 2000.
Tài tử Caine này đóng vai kư giả Anh Thomas Fowler, trong đó nhân vật kư
giả này, đă bị nghiền thuốc phiện, cũng là yếu tố đặc biệt của cuốn
phim.
Trong khi đang đóng phim Người Mỹ Trầm Lặng tại Sài G̣n, tài tử Caine
nói với đặc phái viên hăng thông tấn Reuters vào Ngày 15 Tháng Hai -
2001: “Kư giả Fowler trong phim là một người nghiện thuốc phiện, và lẽ
dĩ nhiên giờ đây chúng ta không thể dùng thuốc phiện thiệt, chúng ta
phải dùng một thức khác để thay thế. Lúc đầu người ta định cho tôi hút
thuốc lá, nhưng hút thuốc lá... giả, nó vẫn khác xa hút thuốc phiện!
Chính v́ vậy, người ta đang t́m một chất liệu có thể cháy như thuốc
phiện vậy!... Hiện nay họ đang làm việc tại Sydney, Úc, để cố gắng t́m
ra một thứ ǵ đó có thể cháy được và trông cũng giống như thuốc phiện,
để có thể đưa vào phim được, v́ hiện nay không thể nào dùng thuốc phiện
thật, để quay phim được - v́ đó là điều phi pháp, và lẽ dĩ nhiên là tôi
cũng không hút đâu!”
Michael Caine có duyên nợ với nhà văn Graham Greene. Tài tử Caine, từng
đóng trong một tác phẩm The Honorary The Limit của nhà văn Greene hồi
năm 1983 mang tựa đề Beyond The Limit cho biết ông thích đóng vai nhà
báo Fowler, v́ đó chính là Greene, đă viết nên tiểu thuyết Người Mỹ Trầm
Lặng sau khi từng làm kư giả tại Việt Nam, trong những ngày tàn của chế
độ thực dân Pháp tại Việt Nam.
Caine tâm sự: “Tôi biết rơ mọi tác phẩm của Greene và đặc biệt là cuốn
Người Mỹ Trầm Lặng này. Tôi đă gặp nhà văn Greene một số lần và lấy làm
vinh dự đóng vai kư giả Fowler, mà không ai khác hơn là Greene”- đă qua
ra người thiên cổ. Và, theo Caine: “Cuốn Người Mỹ Trầm Lặng đă được
Greene viết ngay tại khách sạn Continental đă đổi thành khách sạn
Caravelle, và giờ đây chúng ta đang quay ngoại cảnh tại đây, đúng là vị
trí đă xẩy ra câu chuyện rồi.”
Diễn viên gốc Mỹ có khuôn mặt và thân h́nh rất hấp dẫn lôi cuốn phái nữ,
nổi tiếng qua những phim Gods and Monsters, Mummy, Bedazzded, Dipenra
Rai... đóng vai Alden Pyle, tạo thành bốn khuôn mặt linh động trong
Người Mỹ Trầm Lặng, thể hiện được tầm vóc của cuốn phim theo tầm nh́n
của đạo diễn Phillip Noyce.
Theo Phillip Noyce trả lời trong cuộc phỏng vấn trên tờ Thời Báo Kinh Tế
ở VN th́ cuốn phim Người Mỹ Trầm Lặng không có sự thay đổi nào lớn nhưng
lại lồng vào khuôn mặt nhị trùng Phạm Xuân Aån, giờ đây th́ tác giả
không c̣n sống để có ư kiến!
*
Thời gian cuốn phim Người Mỹ Trầm Lặng được dàn dựng để thực hiện từ Sài
G̣n đến Hà Nội đă lôi kéo sự hiếu kỳ, ṭ ṃ và sự hâm mộ của mọi người.
Sau vài thập niên im vắng, h́nh ảnh “người Mỹ...” tái xuất giang hồ thu
hút sự mong đợi của người dân việt Nam. Cuốn phim sẽ được ra mắt tại Hoa
Kỳ vào cuối năm 2001.
Vương Trùng Dương
Cali 8-2001
|
|
|
