-
Ngẫm Chuyện Nhân Sinh
-
Từ Lục Súc Đến Lục Tiên
-
-
Bầu bạn với lưu linh, chén tạc chén thù với bằng
hữu, với khói thuốc với hơi cay với men nồng, đấng mày râu tội ǵ không
cho ḷng thêm phơi phới, nhỡ mai nầy bạn bè rơi rụng, làm Lư Bạch như thuở
xưa “Quân nhược bất ẩm tửu; Tích nhân an tại lai?”, hay đâu đó như nhà thơ
Nguyễn Khuyến than khóc: “Bác Dương thôi đă thôi rồi. Nước mây man mác
ngậm ngùi ḷng ta”; ôi thôi, than thở cũng muộn màng, vô cùng chán ngán!.
-
Ngày trước Lư Bạch, Lưu Linh sầu đời uống rượu v́
bằng hữu năm xưa không c̣n ai; Phạm Thái, Vũ Hoàng Chương thích rượu, thơ
và t́nh nhân. Ngày nay dân Cái Bang lỡ vận sống lang thang nơi xứ người,
có được bằng hữu, sầu đếch ǵ cho khổ, tha hương ngộ cố tri, một ly, một
ly... một ly cối. Bắt chước Cao Chu Thần “Thôi công đâu chuốc lấy sự đời.
Tiêu khiển một vài chung lếu láo”.
-
Nhân chuyện tranh cử, nghe bàn ra tán vào chuyện “chánh
khứa” không những tranh giành lập công trạng c̣n đạp đối thủ xuống tận
bùn nhơ, bao cảnh vấy bùn sang ao làm đau ḷng con quốc quốc! Dù nửa tỉnh,
nửa lâng lâng, văng vẳng đâu đó cảnh tượng gấu ó lập công, bỗng nhớ mang
máng ḍng thơ thuở xa xưa, thời trung học đệ nhất cấp về “Lục Súc Tranh
Công”.
-
Tác phẩm Lục Súc Tranh Công của khuyết danh được
h́nh thành vào thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh, cuối thế kỷ XVIII. Cụ
Bùi Kỷ sưu tầm và in thành sách năm 1956 ở Sài G̣n.
-
Sáu con vật t́m cách kể “công trạng” của ḿnh và
chê bai “công trạng” của bạn đồng loại kém cỏi, tầm thường. Và, khi kể
công th́ kiếm đủ lư do để “vinh danh” nhằm lập cho được thành thành tích,
ngoài ra c̣n chê bai đối thủ đến tận cùng bằng số. Đó là h́nh ảnh của
ngưu (trâu), khuyển (chó), mă (ngựa), dương (dê), kê (gà), thỉ (heo) lần
lượt kể công:
-
Trâu:
-
“Trâu mỏi mệt, trâu liền thăn thỉ
-
Một ḿnh trâu ghe nỗi gian nan...
-
... Từ tháng giêng cho đến tháng chạp
-
Kể xuân hè, nhẵn đến thu, đông,
-
Việc cày bừa, nông vụ vừa xong,
-
Lại xe gỗ, dầm công liên khoái...”
-
Chó:
-
“... Đêm năm canh con mắt như chong
-
Đứa đạo tặc nép oai khủng động,
-
Ngày sáu khắc, lỗ tai bằng trống,
-
Đứa gian tham thấy bóng cũng kinh...”
-
Ngựa:
-
“... Tao đă từng đi quán, về quê
-
Đă nghe trận đánh Nam, dẹp Bắc.
-
Mỏi gối lưng pḥ xă tắc,
-
Ṃn lưng cúi đội vương công...”
-
Dê:
-
“... Dê vốn thật thuộc về việc lễ
-
Để ḥng khi về hạng tư, văn
-
Để dành khi tế thánh, tế thần,
-
Lại có thuở kỳ yên, kỳ phước.
-
Hễ có việc, lấy dê làm trước
-
Dê dâng rồi, người mới lạy sau...”
-
Gà:
-
“... Này này! gà ngũ đức thẳm sâu:
-
Nhân, dũng, tín, vơ, văn, gồm đủ.
-
Trên đầu đội văn quan một mũ;
-
Dưới chân đeo hai cựa thần thương
-
Đă ghe phen đến chốn chiến trường,
-
Lập công trận vang tai, lói óc...”
-
Heo:
-
“...Ḱa những việc hôn nhơn giá thú
-
Không heo ta, tính đặng việc chi?
-
Dầu cho mười năm bảy chuyến đi,
-
Cũng không thấy một người thấp thoáng.
-
Việc ḥa giải, heo đầu công trạng,
-
Thấy mặt heo, nguôi dạ oán thù...”
-
-
Hỡi ôi! lục súc mà cũng kể công, thấy trâu kể công,
chó đâu có vừa, rồi ngựa, rồi gà... kể như có công, đến cả dê và lợn cũng
kể công trạng, hết ư. Dù bù lu bù loa kể công trạng, có ít xít cho nhiều
hầu chủ bố thí chút t́nh cảm thương hại, trọng vọng, chiều chuộng, đối xử
khá hơn đồng loại nhưng lại không biết khi nào chủ cần “thanh toán” th́
gặp phải t́nh cảnh cắt cổ, trụng nước sôi, luộc cho nhừ... và nhấm nháp.
-
Thuở đó cứ tưởng ngu như súc vật mới dại dột tranh công,
gấu ó nhau cho cố rồi cuối cùng cũng bị “thịt”. Thỉnh thoảng nghe bậc
trưởng thượng khinh khi, nguyền rủa kẻ nào, chớp cơ hội, liền cho vào hàng
súc sinh, súc vật, thấy ớn lạnh da gà, xem như sự phê phán tận cùng của
con người giữa chốn trần gian.
-
Tiếp tục đèn sách, đọc Phạm Quỳnh thấy ông phán: “Người đời
thật không khác ǵ súc vật, có khi không bằng súc vật cũng nên” nghe mà
tóa hỏa tam tinh, ghê gớm cho người đời, ông c̣n hạ loại người nào đó
xuống dưới “đẳng cấp” súc vật. Tiếc rằng chương tŕnh giáo dục trong Xă
Hội Chủ Nghĩa không có bài bản Lục Súc Tranh Công v́ ngại học tṛ suy diễn
lung tung, đôi khi lấy ông nầy bà nọ trong phe, trong cánh ra so sánh
th́... khốn!
-
*
-
Tác phẩm Tiếu Ngạo Giang Hồ của Kim Dung, với nhiều
nhân vật, mỗi người một vẻ nhưng đến hồi thứ 61 trong quyển 4, theo bản
dịch của Hàn Giang Nhạn, h́nh ảnh Đào Cốc Lục Tiên với sáu nhân vật quái
gở xuất hiện trong thế giới vơ lâm, Kim Dung dùng chữ “tiên” nghe cho kêu,
thánh thiện nhưng thuộc loại trời gầm đất lở, ba trời ba trợn, nhố nhăng,
kịch cỡm, nửa thầy nửa thợ nửa đười ươi, ba que, xỏ lá hết thuốc chữa...
Lúc th́ hợp thành lực lượng hùng hậu, khi th́ xâu xé, bới móc lẫn nhau
thậm tệ, không tên nào nhường nhịn tên nào... gấu đá tơi bời hoa lá, đá cá
lăn dưa!
-
Sáu nhân vật cũng nổi danh, bất chấp hắc bạch giang hồ, bất
chấp luật lệ vơ lâm: đại ca Đào Cán Tiên, nhị ca Đào Căn Tiên, tam ca Đào
Chi Tiên, Đào Hoa Tiên, Đào Thực Tiên và Đào Diệp Tiên. Thuộc loại “Xú...
Quái”. Tuy nghe tiên mẫu cho biết vậy nhưng ở vào tuổi ngoài năm mươi, sáu
chàng vẫn mộng tưởng được bàn dân thiên hạ khen tặng như Phan An, Tống
Ngọc.
-
Kim Dung mô tả sáu nhân vật đó xuất hiện khi nhận lệnh của
tiểu cô nương để bắt gặp Lệnh Hồ Xung, biết được sáu quái nhân có tính nết
kỳ quặc nên Lệnh Hồ Xung bèn tương kế tựu kế bày tṛ và sáu quái nhân tự
hào giới thiệu với diện mạo được phác họa:
-
“Lăo mặt nhăn nheo đáp:
-
- Ta đây là đại ca Đào Cán Tiên
-
Lăo mặt xám xịt nói theo:
-
- Ta là nhị ca tên gọi là Đào Căn Tiên
-
Lăo mặt lồi lơm tự giới thiệu:
-
- Ta không hiểu ḿnh là tam ca hay tứ ca và tên gọi là Đào
Chi Tiên.
-
Lăo trỏ vào người mặt đen giới thiệu:
-
- Y cũng không hiểu là tam ca hay tứ ca, tên gọi là Đào
Diệp Tiên.
-
Lệnh Hồ Xung lấy làm kỳ hỏi:
-
- Sao hai vị không hiểu là tam ca hay tứ ca?
-
Đào Chi Tiên đáp:
-
- Chẳng phải là hai người chúng ta không biết mà v́ gia gia
cùng má má ta quên đấy chứ...
-
... C̣n cách xưng hô của hai vị nầy thế nào?
-
Lăo mặt đỏ đáp:
-
- Ta là Đào Hoa Tiên.
-
Lăo mặt ngựa nói theo:
-
- Ta là Đào Thực Tiên”
-
Khác với h́nh ảnh Bát Tiên rất quen thuộc trong sách
vở Trung Hoa, thường thấy in h́nh để treo vào dịp Tết với cây quạt của Hán
Chung Ly, cây gậy của Trương Quả Lăo, ống tiêu của Hàn Tương Tử, bầu rượu
của Lư Thiết Quả, cặp sanh của Tào Quốc Cựu, lưỡi gươm của Lữ Đồng Tân,
giỏ bông của Lam Thái Ḥa và bông sen của Hà Tiên Cô. Lục Tiên của Kim
Dung được phác họa với bức tranh hoạt kê của từng khuôn mặt mà mỗi vai thủ
diễn rất tài t́nh.
-
Trong một lần “lâm trận”, trước t́nh thế nguy nan,
Lệnh Hồ Xung t́m cách giải cứu bèn khen ngợi dung nhan tuấn mỹ của Đào Cốc
Lục Tiên: “Đào Căn huynh cốt cách thanh kỳ, Đào Cán huynh thân thể khôi
vỹ, Đào Chi huynh tứ chi dài rộng, Đào Diệp huynh mi thanh mục tú, Đào Hoa
huynh... chà chà... mắt sang như sao, trên trời hiếm có. Đào Thực huynh
tinh thần quắc thước. Bất luận ai mới ngó thấy sáu vị một lần cũng biết
ngay các vị là những đấng anh hùng mặt ngọc, chuyên làm điều nghĩa hiệp”.
-
Qua lời tâng bốc rồi được quần hùng phụ họa, thế rồi sáu
tên “xú quái” quên hẳn địch thủ để tranh luận với nhau về nhan sắc của
ḿnh cho phủ phê thú tính.
-
Đào Cốc Lục Tiên với bản tính chính tà bất nhất.
Tính t́nh kỳ quặc, không ai chịu nhường ai, chẳng ai nể nang ai, mỗi người
cứ ôm lấy cái lư của ḿnh. Nơi nào có Đào Cốc Lục Tiên xuất hiện th́ nơi
đó huyên náo, căi vă, tranh hơn tranh thua với lập luận chày cối... nhờ
vậy sáu thanh đơn đao bớt phần nào nhuộm máu vơ lâm. Tuy sáu nhân vật luôn
luôn kèn cựa, đôi co, soi mói, chửi bới lẫn nhau, không có đại ca tiểu
đệ... tuy nhiên, khi gặp đối thủ lợi hại, cả sáu hợp nhất thành mối liên
kết nhanh nhẹn, chiêu thức kỳ bí nhằm khống chế đối phương, khó đường
tránh né. Cao thủ trong hắc bạch không dám dây dưa, lâm trận với sáu quái
nhân vô cùng quái gở, tính khí bất thường, vơ công thâm hậu.
-
Quần hào chê bai th́ bọn chúng chê quần hào dại. Nếu chê
“chó đẻ” th́ hỏi lại sao không kêu “ngựa đẻ”, gọi “ba que” lại thắc mắc,
sao không gọi “bốn que”, “năm que”. Tuy cà tửng nhưng Lệnh Hồ Xung biết
“thống lănh” Đào Cốc Lục Tiên bèn cách khen bừa, tán đại làm sáu chàng
ngất ngây con tàu đi, sướng ơi là sướng, sẵn sàng tôn vinh “minh chủ” và
nhập trận để thị uy.
-
Trong cuộc tranh chấp giữa phe kiếm tông và khí tông của
phái Hoa Sơn, tay vơ công cao cường của phái kiếm tông Thành Bất Ưu vừa áp
đảo Lệnh Hồ Xung bỗng có bóng chuyển động rồi tiếng rù rùng rợn, bốn quái
nhân, mỗi người cầm một tay, một chân của Thành Bất Ưu. Hai quái nhân khác
liền cắp Lệnh Hồ Xung mang xuống núi, hai đại cao thủ Nhạc Bất Quần và
Phong Thanh Dương phóng kiếm đâm theo, bỗng nghe hai tiếng lách cách, hai
thanh kiếm liền găy ngay khúc giữa.
-
Thế mà, Đào Cốc Lục Tiên lại chịu sự sai bảo của tiểu ni và
có bổn phận giải cứu cho Lệnh Hồ Xung.
-
Trong âm mưu của Tả Lănh Thiền và Nhạc Bất Quần muốn
Ngũ Nhạc kiếm phái kết hợp lại với nhau thành Ngũ Nhạc phái, dĩ nhiên có
minh chủ cầm đầu, không ngoài hai tay vơ công thượng thừa ngoài họ. Trong
cuộc đại hội quần hùng trên tuyệt đỉnh Tung Sơn quy tụ trên vài ngh́n
người ngoài Ngũ Nhạc kiếm phái c̣n có Phương Chúng đại sư của Thiếu Lâm và
Xung Hư đạo trưởng của Vơ Đang cùng những tay cao thủ trong vơ lâm. Trước
sự sắp xếp và toan tính của Tả Lănh Thiền, trước uy quyền và vơ công của
y, không cao thủ nào dám công khai lên tiếng thế mà Đào Cốc Lục Tiên đem
chuyện đại sự đó ra bàn thảo như tṛ đùa, vạch trân âm mưu đen tối của Tả
Lănh Thiền trước quần hùng. Chưởng môn Thái Sơn là Ngọc Cơ Tử vừa muốn
động thủ đă bị Đào Cốc Lục Tiên nắm lấy như bắt gà. Tả Lănh Thiền đă chứng
kiến sự phối hợp liên hoàn tuyệt luân của Đào Cốc Lục Tiên cùng lúc xuất
thủ nên chịu đấm ăn xôi trước sự mạt sát của lục quái.
-
Đào Cốc Lục Tiên với cái thói ngông cuồng, dọa dẫm,
bướng bỉnh, ngu dại... vẫn tưởng sự nhố nhăng, hung hăn của bọn chúng làm
mưa làm gió nơi chốn vơ lâm nhưng đối tượng nh́n vào thấy rơ chỉ là h́nh
ảnh làm tṛ cười, làm nhân vật bung xung cho những tay cao thủ của hắc
bạch.
-
Đào Cốc Lục Tiên với bản chất phân hóa nên chỉ là sáu tên
tép riu như quái thai trong chốn vơ lâm làm thú tiêu khiển trong cuộc xung
đột giữa chốn giang hồ nằm trong t́nh trạng phân ranh với nhiều cao thủ vơ
lâm hắc bạch,
-
Mỗi nhân vật trong Đào Cốc Lục Tiên là h́nh ảnh hiệp
sĩ hoang tưởng Don Quichotte của nhà văn Cervantès vào thế kỷ XVII.
-
Đem sáu nhân vật hư cấu đầy quái gở do nhà văn Kim
Dung phác họa để so sánh với h́nh ảnh thời đại, e có điều bất ổn. Đem
những tranh chấp, nếu có, xảy ra trong cuộc chiến không biên giới giữa
nhân vật như Tả Lănh Thiền với h́nh ảnh kẻ thuộc loại Đào Cốc Lục Tiên, e
có sự đau ḷng chữ nghĩa. Tuy nhiên, ng̣i bút đôi lúc c̣n độc hại hơn ngọn
đao nhưng không phải ngọn bút nào cũng làm đối thủ bàng hoàng, đau điếng,
không thấy nạn nhân chết mà thấy “chủ nhân ngọn bút” sa lầy, ngất ngưởng
với thị phi!.
-
Sáu con vật c̣n tranh hơn thua th́ sáu quái thai đó
dù h́nh tướng dị tợn cũng là người làm sao tránh khỏi oan nghiệt của lợi
danh!
-
William Shakespeare (1546 - 1617), kịch tác gia nổi
tiếng của Anh, trong tác phẩm Lầm Lẫn Buồn Cười đă để lại câu nói thành
danh ngôn: “Danh vọng! Danh vọng! Danh vọng! Ôi, tôi đă mất danh vọng. Tôi
đă mất cái phần bất tử của chính tôi và cái c̣n lại là cái thú vật”.
-
-
Vương Trùng Dương
-
Ngẫm Chuyện Nhân Sinh
|
