Buổi Chiều Ở Fort Chafee

                                                             Bùi Ngọc Tuấn

 

     - Tại sao tụi tui cũng bốn đứa mà chỉ được mấy cái đồ rửa mặt và xà bông này thôi? Tại sao nhà ông Thiện được mấy cái hộp gì bự quá vậy? Còn nhà ông Lộc có mấy cái chai gì coi giống đồ hộp ngon lành quá vậy? Tui nói cho mấy ông biết, không phải tụi tui lính tráng mà ngu, để cho mấy ông ỉ làm sĩ quan bè phái với nhau đâu đó. Qua tới đây là không có sĩ quan gì nữa. Mấy ông là trung úy, đại úy hay tướng tá gì cũng hổng ăn thua cái con mẹ gì ráo trọi. Tụi mình bây giờ huề hết trơn rồi, hổng thằng nào hơn thằng nào hết đó. Đừng có ỷ là biết tiếng Anh, nói chuyện được với mấy thằng Mỹ mà ăn hiếp tụi tui à nghe. Bây giờ là chia đều ra hết đi.

 

Binh nhì Tư vừa nói xong, thì ba đứa trong bọn hắn cũng xấn tới, làm mặt dữ dằn như sắp đánh Văn. Trong cái đầu óc giản dị của bọn chúng, mấy thằng cha sĩ quan điều khiển quân đội mà để cho cộng sản chiếm mất miền Nam là cà chớn lám. Bọn sĩ quan phải chịu chung trách nhiệm. Thằng nào cũng có lỗi làm cho bọn lính phải bỏ nhà cửa, gia đình, lạc lõng sang tới đất Mỹ. Thế mà bây giờ lại còn phe đảng chia đồ cho nhau.

 

Mấy cô gái khúc khích cười, mấy bà thì đỏ mặt lên không nói gì. Văn càng lúng túng hơn, nhìn mọi người cầu cứu, nhưng không ai nói gì, sau cùng Văn đành nói:

 

- Tôi chia theo danh sách của barrack mình thôi. Mấy món đó các bạn đâu có xài được mà giành làm chi.

 

Thằng Lợi, trong đám bốn người lính độc thân nhào tới, xấn xổ:

 

- Nè đừng có khinh bọn tui là ngu nghe. Người ta xài được thì tụi tui cũng biết xài chớ bộ.

 

Trung Úy Thiện ngưng cười:

 

- Mấy cái chai đó là baby food, đồ ăn của con nít nhỏ, chưa mọc răng. Ông mà nuốt một muỗng là nó nhợn lên tới cổ, ngon lành gì mà giành. Cái đó có phải là đồ hộp làm cho người lớn bọn mình đâu. Ông muốn thử tôi nhường cho ông một chai của con tôi.

 

Tư mắc cở, nhưng chưa vừa lòng:

- Vậy chứ mấy cái hộp kia là gì? Đâu phải đồ ăn con nít đâu. Mà mấy gia đình này đâu có con nít. Mấy đứa con gái lớn xộ rồi.

 

Đám đàn bà cười rộ lên. Tư càng nóng:

 

- Im lăïïng coi, mấy bà làm cáingì vậy. Chia đồ lẹ lên cho người ta còn lên Quân Tiếp Vụ uống cà phê chớ.

 

Thấy không làm sao được, Văn đành thủng thỉnh nói như năn nỉ, mắt nhìn xuống sàn:

 

-     Mấy hộp đó là băng vệ sinh của phụ nữ. Nhóm mấy ông bốn người đàn ông độc thân thì người ta phát cái đó làm chi.

 

Cả đám mấy chục người té ra cười, rồi quay lại chọc Văn:

 

- Sao không xé hộp ra, phát cho mỗi đứa một cái cho nó quàng lên cổ chơi có phải vui không!

 

Văn lầm lì nói:

 

- Làm trưởng barrack khổ thấy mẹ, tôi không làm nữa. Mấy ông bà bầu người khác đi. Tôi đi theo tụi nó lên Quân Tiếp Vụ uống cà phê.

 

“Quân Tiếp Vụ” thật ra là một cái xe truck của Salvation Army, ngày ngày đậu dưới bóng cây gần trạm quân cảnh. Ai tới thì được phát một ly cà phê nhỏ và một cái cookie. Hôm mới tới, thằng Hoàng hỏi thằng Tư tại sao chỗ này lại phát cà phê cho mình uống cả ngày. Tư không biết gì hơn, nhưng vẫn giải thích.

 

- Mày nhớ mấy thằng lính Mỹ hồi đó có chữ Army trên áo không? Army nghĩa là lính. Vậy đây là “quân tiếp vụ”. Tụi mày không thấy mình đang ở trong trại lính Mỹ sao? Bộ mày không nhớ hồi đó ở Việt nam, lính Mỹ tới đâu thì cũng có xe với trực thăng chở đồ ăn uống tới liền một bên đó sao.

 

Từ đó bọn thằng Tư gọi cái xe Salvation Army là Quân Tiếp Vụ, Không ai thèm cải chánh, nhưng cũng may, cái tên ấy không trở nên phổ biến, người khác chỉ gọi đó là xe cà phê mà thôi.

 

Văn đi sang barrack bên cạnh, rủ Thanh đi uống cà phê. Tới nơi, Thanh đang ngồi trên giường hý hoáy chép lại cuốn tự điển Anh Việt-Việt Anh của Lê Bá Kông và Lê Bá Khanh. Anh mang được cuốn Văn Phạm Anh Ngữ Thực Hành, nên đổi với người bạn, mỗi người được mượn sách của người kia để chép lại. Mai này cả hai gia đình đều cùng có cả sách văn phạm và tự điển. Ở nước Mỹ này làm gì có sách tiếng Việt mà mua. Không có sách thì làm sao học tiếng Anh bây giờ.

 

Hôm trước ông Lê Bá Kông treo bảng hỏi xem có ai mang được sách của ông theo thì cho mượn để ông in lại bán cho người Việt dùng. Văn xúi ông Hậu – chủ quyển tự điển – đưa cho ông Kông mượn (Chàng cũng tính sẽ là khách hàng đầu tiên của bộ tự điển ấy) nhưng ông Hậu trợn mắt: 

 

- Thôi đi cha! Dừng thấy tôi già, tưởng ngớ ngẩn mà xúi dại! Cái nước Mỹ mênh mông rộng lớn này, mỗi người đi một nơi, rủi lạc mất thì biết đâu mà đòi! Đời sống mới của cả gia đình tôi chỉ trông vào có cuốn sách ấy để học mà đi làm việc. Mật tự điển, không học được tiếng Anh thì chết đói cả đám. Tôi không có cho ai mượn hết. Thằng nào anh hùng, muốn giúp đồng bào thì cứ tự động. Tôi chỉ ráng lo cho gia đình tôi thôi.

 

Thế là Văn tịt ngòi. Nghĩ đến chuyện chép tay bộ tự điển như Thanh mà ớn. Nhưng biết làm sao hơn. Chàng chỉ mong có người cho ông Kông mượn sách, in lại, để mua mà xài, cho chắc ăn cái chuyện kiếm cơm. Mang tiếng là giỏi tiếng Anh, nhưng thật ra vốn liếng chàng đâu có bao nhiêu. Chẳng qua là hồi sang Mỹ học bay thì có chút tiếng Anh tàm tạm do quân đội dậy. Trong quân đội nói tiếng Anh với Mỹ thì còn khá dễ, chứ ra ngoài đời thì thấy mẹ rồi. Mới nói có một lát mà đã mỏi rừ cả hai cánh tay.

 

Thanh bỏ bút, cất sách giấy cẩn thận rồi dặn vợ trông chừng cho kỹ, kẻo thằng nào nhám tay chớp mất quyển sách của ông Hậu thì thấy mẹ. Hai người thơ thẩn đi sâu vào giữa trại, đến cạnh một cây sồi to lớn, xum xuê, chỗ xe cà phê của Salvation Army trụ trì, xếp hành lãnh cà phê và bánh ngọt. Văn ngó người đàn bà Mỹ, trạc tứ tuần, dáng điệu nhanh nhẹn, lúc nào cũng sẵn sàng nhoẻn cười với đám di tản ngơ ngơ ngác ngác. Chàng vẫn không hết thắc mắc về cái lối hành xử của người Mỹ. Cà phê thì dùng cái ly giấy nhỏ xíu, chưa uống đã hết, đến cái cookie cũng bé teo. Ăn uống vừa hết, xếp hàng xin nữa, thì cho ngay. Vậy mà xin luôn một lần hai ly để uống cho đủ, thì nhất định không, chỉ cho mỗi lần một ly. Đằng nào cũng cho, thì cho luôn một lần cho rồi, còn bắt đứng lên, đứng xuống. Người Mỹ khờ khạo thế này thì làm gì chẳng bị Lê Đức Thọ nó xí gạt cho ở Paris.

 

Ngồi trên bãi cỏ uống cà phê, ngó mông lung, Thanh xúi Văn:

 

- Mày ra hỏi cái thằng Mỹ cắt cỏ kia, nó làm ăn lương lậu ra sao, mà ngó coi được quá. Tụi mình mà xin được cái việc đó thì khỏi phải nói tiếng Anh với ai cho mệït.

 

Văn cự nự không chịu đi, nhưng Thanh xúi quá, cũng đành liều, cười cười với anh Mỹ cắt cỏ. Anh mặt mày non choẹt, này lái một cái xe cắt cỏ chạy vòng vòng. Chạy đến đâu, cỏ bị cắt đến đấy. Bãi có được cắt đều, trông thật mát mắt, mà ngoài việc lái xe chạy vòng vòng, anh ta chẳng phải làm gì cả. Lạ! Làm việc mà cứ như giỡn chơi! Xứ Mỹ này sướng quá cỡ.

 

Văn hớn hở, chạy về gốc cây sồi bảo Thanh:

 

- Thằng này còn đang đi học, nó chỉ làm bán thời gian để kiếm thêm tiền tiêu. Mỗi ngày làm 4 tiếng, mỗi tuần 20 tiếng, được trả 2 đô la mỗi giờ.

 

Thanh nhẩy nhổm lên:

 

- Hai đô la một giờ! Mẹ kiếp, tao tưởng nhiều lắm là độ mươi xu! Mày thấy không! Phải ráng tìm cho được một việc như thế. Hay là tao ở lại đây luôn cho rồi. Hai đô la một giờ, vậy là thằng này kiếm được 40 đô la một tuần, 160 đô la một tháng. Tính ra là 160 ngàn đồng Việt Nam. Cả nhà tao ăn sang như vua chắc cũng chỉ hết độ 60 ngàn, còn 100 ngàn mình để dành mua xe hơi chạy. Đâu có gì mà phải lo nữa. Mày ráng hỏi nó xem làm sao tao xin được cái việc ấy cho sướng.

 

Rồi chàng tặc lưỡi, tiếc rẻ:

 

- Hôm ỡ trại ASAN, đảo Guam, có đứa vào tìm người, tao đã xin làm mà nó không nhận, vì mình có gia đình mà nó lại chỉ lấy người độc thân, việc cũng nhàn hạ mà lương lại đến hai trăm đô la một tháng.

- Công việc gì mà lại phải độc thân?

- À! Có hai vợ chồng già, đã về hưu, muốn tìm một người đàn ông trẻ tuổi để giúp họ. Có phòng riêng, ăn ở bao hết, mỗi ngày chỉ phải sử dụng máy hút bụi, máy giặt, máy xấy quần áo vớ vẩn thôi… Mày thấy không, xứ văn minh, cái gì cũng máy móc, mình chỉ việc bấm nút cho máy chạy thôi, khỏe rề. Lại có hai trăm bỏ túi. Một lạng vàng bây giờ là 125 đô la, lương tao từ xưa đến giớ có bao giờ được lấy nửa lạng một tháng đâu.

 

Trời cuối mùa xuân ở Arkansa xanh biếc. Đã hết lạnh mà chưa nóng. Ngày dài, thời tiết dễ chịu, tươi đẹp vô cùng. Trại Fort Chaffee ở gần thành phố Fort Smith, một thành phố nhỏ, ở một tiểu bang nhỏ, quê mùa. Dân tỵ nạn lại chẳng được ra phố, không ai biết đời sống Mỹ thật sự như thế nào. Không ai biết mùa đông, mùa hè như thế nào. Họ bận rộn với nhau trong cái thế giới nhỏ bé, riêng tư của vài mươi ngàn người Việt, trong một trại lính cũ, biệt lập với mọi nơi, mọi việc bình thường. Công việc hàng ngày chỉ là xem ai đến, ai đi, giấy tờ thì chỉ độ hai ba buổi đã xong, họ chỉ còn bận rộn xếp hàng ăn sáng, xếp hàng ăn trưa, xếp hàng ăn tối. Mấy đứa trẻ rất thích sống ở đây, vì không phải đi học, tha hồ đi chơi lêu lổng, không bị mẹ gọi về ăn cơm. Lúc nào đói, chúng chỉ việc xếp hàng trước một nhà ăn, lãnh phần mình rồi ăn uống ngon lành. Thỉnh thoảng để giải trí cho đám người tỵ nạn, dân địa phương tổ chức ăn mặc theo kiểu chăn bò ngày xưa cưỡi ngựa đi vòng vòng theo con đường chính xuyên qua giữa trại. Trẻ con lúc đầu xôn xao ra xem. Sau thấy không có bắn súng hay quăng giây lát-xô gì cả, chúng đâm chán bỏ đi gần hết. Đã vậy mấy con ngựa lại còn phẹt ra những đám phân lớn xuống đường, thối um lên. Đám cowboy thấy dân tỵ nạn khờ quá, không biết thưởng thức, nên cũng đâm chán, lững thững cưõi ngựa vòng về. Một cụ già bình phẩm:

 

- Vẫn còn cưỡi ngựa! Mình cứ tưởng Mỹ văn minh lắm, ai cũng đi ô-tô chứ!

 

Năm giờ chiều mà mặt trời còn cao như mới hai ba giờ. Trước nhà ăn, người ta đã xắp hàng dài. Người đàn bà Mỹ đã bắt đầu đóng cửa xe cà phê Salvation Army. Theo Thanh đứng dậy, Văn cằn nhằn:

 

- Chắc lại cho ăn cá nữa! Mấy thằng Mỹ này, cứ bắt mình ăn cá hoài, ớn thấy mẹ. Hồi xưa qua đây học bay đâu có vậy!

 

Xếp hàng tiến vào nhà ăn, mỗi người lấy một cái khay nhựa, muỗng nĩa và giấy ăn. Đúng vậy, bữa nay lại ăn cá. Mỗi khay được một miếng cá luộc, trắng nhách, to bằng bàn tay, một vá cơm và một nửa qủa táo. Lúc đầu, dân Việt vác khay cơm chạy ra bãi cỏ ngồi ăn. Người Mỹ không chịu được cái chuyện mất trật tự như vậy, bắt họ phải ngồi ở bàn ghếtrong nhà ăn, coi cho đàng hoàng. Riết rồi cũng đâm quen, chỉ có vụ ăn cá là ai cũng ớn. Người Mỹ phụ trách nhà ăn cũng điên đầu vì mấy chai soy sauce. Biết dân Việt ăn nước mắm, nhưng kiếm không ra nguồn cung cấp, họ thế bằng soy sauce. Mỗi bàn để một chai. Được độ dăm phút những chai soy sauce biến mất, tìm không ra, hỏi không ai biết. Lại bầy ra chai khác, lại biến chớp nhoáng. Người ăn sau phải ăn với muối. Thì ra người ta thủ các chai này trong túi để dành ăn riêng cho chắc. Không thủ riêng, rủi ăn cá mà không có xì dầu thì ai chịu nổi. Về sau  tụi Mỹ cũng đâm khôn, lúc mỗi gia đình đã thủ được một chai thì mọi chuyện cũng ổn thỏa, chai của nhà ai, nhà nấy ăn, khỏi phải lo chuyện xì dầu nữa.

 

Tối hôm ấy, trong trại chiếu phim Mãnh Long Quá Giang của Lý Tiểu Long, nói tiếng Tầu, phụ đề Anh Ngữ. Nhưng phim ở đây đâu có phụ đề Việt Ngữ như ở Saigon đâu, mà dân tỵ nạn cũng ngồi chật bãi cỏ. Gia đình Văn kiếm được một chỗ tốt ngồi xem. Trước khi chiếu phim, tối nay còn có ông Giám Đốc Chương Trình Tỵ Nan Liên Bang đến thăm và nói chuyện với đồng bào. Người thông dịch là một thanh niên trẻ tuổi, qua đây du học từ trước và bây giờ đang làm việc cho chính phủ Mỹ. Anh nói tiếng Anh lưu loát, hệt như người Mỹ. Ông giám đốc này có cái tên xa lạ với lỗ tai người Việt thời đó: Donald McDonald. Ông nói về những chuyện không mấy hai hiểu để mà lưu tâm: Việc rời trại đi định cư, nghề nghiệp, sinh sống, người bảo trợ, sức khoẻ, các chương trình trợ giúp của chính phủ… Người ta cứ tưởng đời sống ở xã hội Mỹ cũng giống như đời sống ở Fort Chaffee, cái gì cũng có người lo cho hết, mình chỉ việc chờ đợi. Mới đến đảo Guam thì chờ đi từ trại Orote Point qua trại Asan, rồi chờ qua trại Anderson, chờ vào lục địa, rồi tới đây vẫn như thế, hàng ngày chờ ăn trưa, chờ ăn tối, chờ uống cà phê, chờ lĩnh quần áo, chờ làm giấy tờ, chờ giờ xem xi-nê, rồi chờ đợi cái gì nữa, sau khi đã mất nước thì không ai rõ…

 

Đến ngồi gần gia đình Thanh là hai nhóm gia đình với những đứa trẻ mặc quần áo giống nhau, thứ áo may bằng tay với vải cắt ra từ khăn trải giường của trại. Người Việt Nam lanh lợi thật, không có quần áo cho con mặc, thì cứ lột quách khăn trải giường của Mỹ ra, may áo cho chúng mặc. Mẹ chúng, hai người đàn bà tuổi ba mươi nói chuyện và quát tháo con cái không ngừng. Họ xầm xì chê anh thông dịch. Cứ mỗi lần anh này nói: “Kính thưa quý vị, ông ‘Đa-nôn Mịch-đa-nôn’ nói rằng…” thì hai bà này lại nhẩy cỡn lên: “Tên ông ấy là ‘Đô-nan Mạch-đa-nôn’ chứ không phải là ‘Đa-nôn Mịch-đa-nôn’”. Cuối cùng thì ông ‘Đa-nôn’ hay ông ‘Đô-nan’ cũng nói xong và rất ngạc nhiên vì không ai hỏi ông gì cả. Rồi sau vài phim hoạt họa cho trẻ con, Lý Tiểu Long xuất hiện trong tiếng vỗ tay rầm rộ của bà con. Không biết ông ‘Đa-nôn’ có còn ở lại và nghe thấy gì không?

 

Văn ngước nhìn lên trời. Đêm trong vắt, trời lấm tấm sao, chàng thấy chòm sao Orion nổi bật trên nền trời đen thẫm. Kìa thanh kiếm của chàng hiệp sĩ, mũi kiếm chỉ về phương Nam và kia là phương Tây, nơi có mảnh đất quê hương chàng đã phải rời bỏ.

                                                                 Bùi Ngọc Tuấn

   

  

 

Thư từ liên lạc:  vuongtrungduongonline@yahoo.com
Copyright © 2006 vuongtrungduong
Last modified: 01/02/07