Văn Học
Nghệ Thuật
Sinh Hoạt
Phiếm Luận
Trang Thân Hữu Thơ - Văn
Diễn Đàn
Giải Trí
Thư Tín
 
 
Chọn Lựa
 
                                              Cao Đồng Phước
 
Chỉ vài ngày sau khi Sài Gòn mất là hai người bạn ấy đến thăm tôi. Phan hoạt động nội thành, c̣n Trần th́ từ bưng biền trở về. Cả hai tiếp thu Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, và họ gặp em gái một người bạn thân của tôi lúc ấy hiện là Sinh Viên QGHC nên biết tôi đă di tản từ Đànẵng vào Sài Gòn, v́ thế họ đă t́m đến thăm tôi. Biết tôi vừa sinh cháu trai chỉ được mười mấy ngày nên hai người khi đến, đă cầm theo quà tặng là một hộp sữa bột. Tôi bấy giờ như một cái xác không hồn, lặng lẽ ngồi tiếp hai người khách bất ngờ với một “chiến tuyến” được phân định rơ rệt trong vô h́nh giữa chúng tôi, những kẻ đă từng một thuở là bạn của nhau! Tôi chua chát nghĩ thầm: “Hai người đến để nh́n cho thật rơ mặt kẻ thua cuộc hôm nay là tôi đấy à!”
Nhớ ngày khi tôi vừa mới bước chân vào trường Luật Sài Gòn th́ tất cả bọn họ đều là những học huynh của tôi, kẻ thấp nhất cũng học trên tôi một lớp. Có người năm thứ ba, và có kẻ đă cao học. Cả cái nhóm Ban Xă Hội Luật thuở ấy đă cùng nhau sinh hoạt thật là vui vẻ dễ thương. Những buổi sáng đến trường khi trời c̣n tờ mờ nên vào giờ đổi lớp đầu tiên là chúng tôi gộp tiền nhau lại để một người trong nhóm chạy ra bưu điện mua bánh ḿ Hương Lan đem về rồi cùng nhau ăn sáng, cười đùa. Cuộc đời sinh viên của chúng tôi đă mở ra êm ả theo với “con đường Duy Tân cây dài bóng mát”, rộn ră những t́nh thân và những giấc mộng đời xanh ngát. Trong nhóm, tôi thân nhất với hai anh Phan, Trần, và với Lâm. Lâm sau này đă rẽ bầy, qua Quốc Gia Hành Chánh. Hiện nay Lâm đang sinh sống ở Melbourne, Australia, và hiện đang là “the webmaster” của một website chống cộng rất cực đoan, kiểu chống Cộng gây nơm nớp lo âu cho những bạn bè quan tâm. Khác với Lâm mà cuộc sống lúc bấy giờ có phần khó khăn, Phan và Trần đều là hai công tử con nhà giàu nhưng đă lao đầu vào những công tác xă hội một cách nhiệt t́nh và triệt để, khiến tôi lúc ấy vô cùng thán phục! Họ không giống như hầu hết các sinh viên thời thượng Sài Gòn thuở ấy, ngày Chủ Nhật là ra ngồi ngất ngưỡng ở Brodard, ở  La Pagode, để tán hươu tán vượn và rửa mắt với phố xá dập d́u tài tử giai nhân, thụ hưởng thứ thanh b́nh xa xỉ trong ḷng một đất nước đang lửa khói chiến tranh.
Hai thanh niên này đă cùng với dăm ba người bạn của họ lần ṃ vào những khu xóm nghèo nàn để dạy đọc, dạy viết chữ, và dạy những phương pháp giữ ǵn vệ sinh căn bản cho các trẻ em sống ở đó. Ôi những trái tim nhân ái tràn đầy lư tưởng bao la trong ngưỡng mộ của tôi! Cho đến một hôm th́ thông cáo dán đầy trường Luật, tố cáo những tên sinh viên Cộng Sản đă ẩn núp trong Ban Xă Hội, trong ấy có Phan có Trần và một số các tên tuổi khác nữa! Tôi ngẩn ngơ để thấy rằng th́ ra ḿnh non nớt quá! Nhưng thật may, ngoài những công tác xă hội để phục vụ cho sinh viên lúc bấy giờ như liên lạc với Hợp Tác Xă Nguyễn Huệ để mua vải giá rẻ về bán cho sinh viên hay tham gia cùng với các trường bạn trong công tác quyên góp giúp đỡ các đồng bào bị thiên tai băo lụt th́ tôi chưa hề bị họ lôi cuốn xa hơn vào những mục đích chính trị riêng tư của họ.
Ḍng đời cứ thế đă trôi nhanh, đẩy đám bạn bè chúng tôi mỗi người lưu lạc một hướng! Tôi yên thân vào làm việc ở một ngân hàng lớn. Phan và Trần sau đó cũng phải khoác vào người bộ quân phục. Một hôm Phan t́m đến thăm tôi, cho tôi biết Trần hiện đang sống ở Pleiku, không bị đưa đi tác chiến v́ được một vị quan lớn giữ lại làm việc văn pḥng để ngày ngày đến nhà dạy kèm cho các con của ông ta học. C̣n Phan th́ nhờ núp bóng cậu là một vị Đại Tá (cũng là cha nuôi anh ta từ ngày anh ta mồ côi cả bố lẫn mẹ) nên cũng được tạm yên thân. Bẵng đi một dạo, bỗng một hôm Phan lại đến t́m tôi để cho tôi biết rằng Trần đă trốn vào bưng! Phan nói: “Anh cũng muốn được như Trần nhưng anh không thể, v́ anh không thể nào gây liên lụy đến cậu của anh!” Rồi Phan lại trầm ngâm bày tỏ thêm: “Anh bất lực và hèn quá phải không v́ cứ phải cúi đầu nhẫy nhụa sống trong một xă hội quá thối tha và bất công!” Tôi khẳng định lập trường của ḿnh: “Em th́ lựa chọn Tự Do nên không thắc mắc ǵ khác hơn nữa hết! Xă hội này thối tha và bất công nhưng chúng ta cũng vẫn c̣n có thể xuống đường để chống đối kia mà.” Tôi chỉ bày tỏ ngần ấy, c̣n đối với lựa chọn của họ, tôi không có ư kiến. V́ họ đều là những thanh niên trí thức và có lư tưởng nên tôi không ngu dại mất th́ giờ để thuyết phục họ. Theo tôi th́ tất cả mọi người hoàn toàn tự do trong chọn lựa của ḿnh để đi con đường mà ḿnh muốn đi.
Hôm ấy, sau ngày nước mất nhà tan 30 tháng 4 chỉ mấy hôm, hai vị học huynh này đến thăm tôi để ngầm cho tôi biết rằng tôi đă là kẻ thua cuộc trong chọn lựa năm xưa của tôi, hay nói rơ ràng và chính xác hơn, là kẻ chiến bại (?!) Con đường tôi đă chọn lựa và đă đi, tôi sẽ vẫn măi măi đi, không bao giờ rẽ lối hoặc đổi chiều đâu, các anh ạ! Gặp lại các anh chỉ để tôi càng khẳng định hơn là măi măi chúng ta không bao giờ có thể đứng cùng chung một chiến tuyến! Không bao giờ!
Gia đ́nh tôi thuộc hàng ngũ “đại ngụy” v́ đă có đến bốn đấng nam nhi chi chí vác khăn gói cùng lên đường một lượt vào trại tập trung cải tạo: Hai ông anh ruột, một ông anh họ mà ba má tôi đă nuôi nấng từ thuở nhỏ, và phu quân của tôi. Ở nhà th́ ông em út c̣n học lớp 11 của chúng tôi lại nổi loạn theo đám bạn bè đi dán truyền đơn “chống cách mạng” để rồi cuối cùng cũng theo chân các anh của ḿnh vào nằm đếm rệp trong nhà tù!
Thêm một năm trôi qua, niềm hy vọng vào một sự lật đổ và đổi thay đến từ những sức mạnh vạn năng hải ngoại đă mỏi ṃn dần, nhưng đôi mắt của đại đa số những người dân miền Nam chúng tôi th́ mỗi lúc đă một sáng hơn để không c̣n một ảo tưởng nào về thiên đường Cộng Sản nữa. Ngay đến cả những cây cột đèn vô tri trên đất nước chúng tôi cũng ước muốn được rời bỏ quê hương, vượt biên t́m tự do, không phải có người đă nói như thế hay sao!
Một hôm, bỗng dưng tôi t́nh cờ gặp lại Phan. Tôi đă không thể ngăn được ḿnh, buột miệng hỏi anh: “Cho đến hôm nay, anh vẫn c̣n thấy rằng con đường anh đă lựa chọn là lư tưởng hay sao?” Phan thành thật trả lời: “Lư tưởng v́ anh tưởng rằng có lư!” Ḷng tôi đă chùng xuống trong một nổi cảm thương thay v́ thù ghét bởi câu trả lời quá buồn bă, chua chát, và rồi chỉ nghe tội nghiệp cho một người đă một thuở nào trái tim mang đầy những mộng tưởng tốt đẹp. Anh ta chọn lầm con đường để đi, nhưng mộng tuởng của anh ta không sai trái. Công bằng để nói, cái xă hội mà trước đây chúng tôi đă sống quả thật cũng chả phải là một xă hội hoàn hảo ǵ. Xă hội ấy cũng đầy dẫy những bất công hiếp đáp, những cảnh con ông cháu cha bất tài vô tướng ăn trên ngồi trước, những mua quan bán tước, những lợi dụng chức quyền đến làm công phẫn ḷng người! Phan mơ ước một chế độ công bằng hơn, tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người dân, và điều này tôi có thể hiểu được. Nhưng tại sao Phan lại nghĩ rằng một chế độ độc tài sắt máu như chế độ Cộng Sản có thể giúp thực hiện giấc mộng này cho dân tộc th́ quả thật tôi không cách nào hiểu được, không cách nào!
Những ngày cuối c̣n ở Sài Gòn, tôi biết được rằng cả cái đám sinh viên Luật thiên tả ấy đang được đào tạo lại trong lớp pháp lư Cộng Sản để trở thành những viên chức hành chánh hay pháp luật thực thụ của chế độ v́ đă bắt đầu bước qua giai đoạn mà đảng Cộng Sản Việt Nam phải sử dụng đến những người trí thức trong guồng máy của họ khi họ bắt buộc phải mở rộng cánh cửa ngoại thương để bước ra khỏi sự nghèo đói và lạc hậu.
Từ trại tị nạn Pulau Bidong, 3 mẹ con tôi đă được Canada tiếp nhận cho định cư, và hè năm 1999 tôi đă theo con gái tôi về Việt Nam để giúp cháu làm cái “tour package” của hăng “Premiere Tours” mà Việt Nam là một trong những địa điểm du lịch của “tour” này. Bạn tôi là Hoàng cứ khăng khăng bắt tôi phải đến gặp đám bạn cũ ở trường Luật ngày xưa: “Chị phải đến thăm họ với H. rồi mới biết! Các anh ấy vẫn quư chị lắm mà, để H. phone cho họ.” Sự gặp gỡ thăm viếng này đều do một bàn tay sắp đặt của bạn tôi, và hai mẹ con tôi chỉ việc theo đuôi nàng mà thôi.
Theo mệnh lệnh của Hoàng, chiếc taxi dừng lại trước một ngôi biệt thự kín cổng cao tường để cho 3 người chúng tôi bước xuống. Cái cổng sắt cao nghệu đến tôi không thể nào với tay qua được. Hoàng bấm chuông, và có gia nhân ra mở cửa. Trần và mấy người bạn nữa nghe tiếng chuông, cũng đang từ trong ngôi biệt thự to lớn, tươi cười bước về phía chúng tôi. Cánh cổng ngôi biệt thự vừa được mở ra là con gái tôi đă thảng thốt: “Eo ôi, nhà bạn của mẹ sao mà nguy nga và đẹp kinh khủng thế này!” Ấy là cháu đang sống ở Canada và đă được trông thấy bao nhiêu là nhà cửa to lớn đẹp đẽ nơi đây rồi! Trước khi đến được ngôi nhà lớn, chúng tôi phải đi qua một khu vườn mênh mông có hồ nuôi cá sấu, hồ sen, hồ súng, và các loại cây kiểng được cắt xén tỉ mỉ thành h́nh chim công, chim phượng, c̣, voi, thỏ, ngựa, vv….và vv…… Giữa khu vườn là ngôi nhà nghỉ mát h́nh bát giác với rất nhiều những ḥn non bộ quanh đó.
Quan sát tỉ mỉ khu vườn này một ṿng, tôi hỏi Trần liền: “Anh làm sao có thể tự tay chăm sóc mấy con cá sấu và cắt tỉa các cây kiểng này chứ?” Trần cười: “Phải thuê người chăm sóc chứ!” Tôi nói: “Chắc tốn tiền bộn lắm!” Trần trả lời tỉnh bơ: “Mỗi tháng khoảng 1 cây vàng mà thôi!” “Chỉ một cây vàng thôi!”, trái tim tôi bỗng dưng nhói thắt lại! Tôi nhớ đến bác xích-lô mà ngày mới về, hai mẹ con tôi đă gặp ở chợ Bà Chiểu, và từ đó sáng sớm tinh mơ nào bác ta cũng đến đậu xe ngay trước cổng nhà chúng tôi đang tạm ở. Chuyện tṛ hỏi han bác th́ chúng tôi được biết mỗi ngày nếu may mắn, bác có thể kiếm được khoảng 1, 2 đô la Mỹ để đổi gạo cho gia đ́nh. Có ngày không kiếm được một mối nào hết, bác phải vác xe về không, v́ bây giờ các con đường mà xe xích-lô có thể chạy được bị giới hạn lắm nên ít du khách muốn đi xích-lô. Xích-lô chạy chậm, lại phải chạy ḷng ṿng trong trời nắng như thiêu như đốt và trong cả bụi bặm ô nhiễm của thành phố Sài Gòn, v́ thế khó mời mọc được du khách! Mẹ con chúng tôi v́ ḷng “không nỡ” nên từ đó mỗi ngày đều phải ngồi xích-lô của bác để giúp, khiến mỗi buổi tối khi về đến nhà và lau mặt th́ chiếc khăn mặt của cả hai đều đen như lọ nghẹ bởi khói xe Sài Gòn, c̣n da dẻ th́ nước da trắng trẻo ngày mới về đă trở thành làn da rám nắng màu bánh mật! Vô vàn cảnh nghèo đói rất đổi thương tâm nữa được gặp ở ngay trong ḷng thành phố Sài Gòn lộng lẫy mà tôi không thể nào kể xiết!
 
Bước vào bên trong nhà, sự sang trọng của giai cấp “quư tộc mới” này c̣n được trông thấy rơ ràng hơn với vô số đồ gỗ và các đồ vật quư giá được chưng bày khắp mọi nơi. Bắt đầu cuộc tṛ chuyện là tôi đă không ngăn được tôi phải mở miệng nói liền tức th́: “Nghe mấy bác xích-lô than thở mà tội quá, mỗi ngày lợi tức 1 đồng đô-la Mỹ có khi cũng không kiếm được th́ làm sao có thể sống!” Trần trả lời ngay, cười cợt, dửng dưng: “Ồ, xạo đó, có khi họ kiếm được bộn lắm!”  “Ba xạo? Bộn lắm là bao nhiêu hở? Có được 1 cây vàng như con số mà hàng tháng anh phải bỏ ra để nuôi cá sấu và chăm sóc cây kiểng hay không?”, tôi tự hỏi thầm trong nổi phẫn nộ đến lùng bùng tai óc! Nếu kẻ dửng dưng nói ra lời này chỉ là một tên VC tôi không quen không biết th́ tôi cũng chẳng thèm lư đến để có cái phản ứng giận dữ ấy v́ với tôi: “Cái lũ đó, chúng là như thế mà!” Nhưng đây là vị học huynh mà tôi đă từng ngưỡng mộ. Vị học huynh khao khát công bằng xă hội và cơm ăn áo mặc cho dân tộc của anh ta. Vị học huynh đă từng hy sinh những ngày Chúa Nhật ngồi Brodard, Pagode, lặn lội vào những khu xóm nghèo nàn để lau tay, rửa mặt, để dạy đọc dạy viết cho những trẻ em lem luốc rách rưới không đủ điều kiện đến trường. Không phải là phẫn nộ mà là một nổi đớn đau thất vọng gần như là tuyệt vọng trong tôi! Một chế độ tham tàn đến như thế nào mà đă biến được người sinh viên quá trong sáng quá lư tưởng năm xưa trở thành một kẻ hoàn toàn không c̣n chút nhân tính hiện đang ngồi trước mặt tôi đây (???!!!)
 
Buổi tiệc chào đón tôi đă được bày biện trong căn nhà nghỉ mát h́nh bát giác (giống như lầu uống rượu ngắm trăng của các vị đại phú gia hay vua chúa Trung Hoa thời cổ xưa) với những món ăn đặc biệt và đắt tiền được nhà hàng đem tới. Bạn bè ngày xưa khá đông, trong số ấy dĩ nhiên có cả anh Phan. Nhưng cũng có dăm ba người lạ mặt với tôi mà tôi đoán là những kẻ đến để nịnh bợ chủ nhân lúc đó đang là một vị Giám Đốc Công Ty Xuất Nhập Khẩu TP HCM. Tôi ngồi vào bàn và chỉ ăn uống lấy lệ v́ không c̣n một chút hứng thú, điên tiết bởi câu bợ đỡ thối tha từ miệng ông thầy dạy Anh Văn của Trần khi tự cho rằng ông ta “đi Mỹ chỉ để làm một thứ ăn mày Mỹ mà thôi!” “Biết ḿnh đi Mỹ chỉ để làm một thứ ăn mày mà vẫn đi th́ đúng là một kẻ sĩ vô liêm sĩ!”, tôi búa liền một búa! Buổi tiệc hội ngộ từ giây phút ấy nặng nề mùi thuốc nổ từ vị khách quư được ưu ái mời đến là tôi, khiến mọi người yên lặng như tờ. Tôi cũng mong có người đứng dậy ra về để đứng dậy theo, nói lời cám ơn và giă biệt gia chủ cho thật nhanh.
Cũng trong chuyến về Việt Nam rất ngắn ngủi này, tôi đă có cơ hội hơn những kẻ về thăm quê hương khác, được chứng kiến hoạt cảnh “tham nhũng tiếp nối tham nhũng!” Hoàng không biết đă vô t́nh hay cố ư, đưa tôi đến nhà một vị luật sư tên tuổi của Sài Gòn ngay sau vụ án xử tử h́nh nhiều tay đầu sỏ tham nhũng của chế độ. Tôi ngồi đó để nh́n kẻ ra người vào lũ lượt suốt một ngày, mặc cả với vị “luật sư trung gian” về giá cả để án tử h́nh sẽ được giảm thành án chung thân, án chung thân thành án 30 năm, vv….và vv…., khi họ chống án. Tôi ngồi để nghe họ mặc cả 300, 400, 500 cây vàng như chỉ đang nói đến 300, 400, 500 cây kẹo hay cây tăm thôi mà lạnh gáy! Giai cấp tham nhũng này bị triệt tiêu chỉ để nuôi béo bở hơn một giai cấp tham nhũng khác mà thôi! Thật tội nghiệp cho đại đa số những người dân lao động Việt Nam lương thiện, dù quần quật đổ mồ hôi hay cả máu nữa, cũng vẫn không thể kiếm đủ cơm ăn áo mặc!
Đó là kết quả sự chọn lựa của các học huynh tôi! Một Phan rồi chỉ biết thụ động cúi đầu sống cho hết kiếp với sự chọn lựa sai lầm của ḿnh, dù trong ḷng có lắm chua chát và ít nhiều hối hận: ”Lư tưởng v́ tưởng ḿnh có lư!” Trần th́ đă hoàn toàn thả trôi lương tri và mộng tưởng của anh ta theo với cái chế độ tham tàn để cùng quay khít khao một nhịp với cái guồng máy mà chắc chắn rồi một ngày cũng sẽ nghiến nát anh ta ra thành tro bụi mà thôi!
Lại có một kẻ trăn trở chống chỏi trong chọn lựa để rồi cuối cùng đă phải buông tay ra đi trong tận cùng của tuyệt vọng! Vĩnh Thọ là một phi công A-37 thuộc phi đoàn 524 tại căn cứ không quân Nha Trang. Anh đă thụ huấn ở Mỹ và trở về nước tháng 10/1968 với quân hàm Trung Úy. Trong một phi vụ bay huấn luyện đêm để duy tŕ khả năng và tái xác định hành quân bằng phi cơ A-37 th́ không biết v́ lư do ǵ, máy bay vừa cất cánh là bị rớt ở cuối phi đạo gần bờ biển. Thoát chết nhưng Vĩnh Thọ đă bị phỏng rất nặng ở đôi tay, khiến gân ở hai tay anh bị rút lại và gân các ngón tay cũng rút thành tật. V́ vậy mà từ đó, vị phi công A-37 này đă không thể tiếp tục nghiệp bay được nữa. Nhưng sau cái tai nạn máy bay A-37 bị rớt ngay tại bờ biển, đă nổi lên khắp mọi nơi ở Nha Trang quá nhiều những lời đồn đăi như những huyền thoại về vị phi công này: “Vĩnh Thọ là VC nằm vùng. Mỗi lần mang bom đạn đi hành quân th́ Vĩnh Thọ thả bom lên quân bạn hoặc mang bom đi thả tầm bậy tầm bạ chứ không thả vào mục tiêu được pḥng hành quân chỉ định, vv….và vv….” Về chuyện Vĩnh Thọ có đích thực là VC nằm vùng hay không th́ rồi từ từ chúng ta sẽ có nhận định chính chắn. C̣n vấn đề cố ư thả bom ngoài mục tiêu chỉ định th́ mới gần đây thôi, qua sự t́m hiểu với một người quen là một cựu Thiếu Tá Phi Công A-37 cũng cùng phi đoàn với Vĩnh Thọ ngày xưa, anh NVD hiện đang định cư tại Australia, tôi được biết một cách khẳng định rằng chuyện này tuyệt đối không thể nào!
Theo anh NVD cho biết th́ mỗi chiếc khu trục cơ khi đi hành quân chỉ có 1 pilot. Nhưng không bao giờ hành quân một chiếc đơn lẽ mà luôn luôn đi hợp đoàn tối thiểu là 2 chiếc, thường th́ 3 chiếc. Lúc ấy Vĩnh Thọ chỉ là một “Phi tuần viên” phải bay theo sự hướng dẫn của “Phi tuần trưởng” th́ làm sao anh ta có thể tách hợp đoàn để đi thả bom tầm bậy tầm bạ được chứ (???!!!) Anh NVD c̣n nói thêm: “Dẫn một hợp đoàn đi hành quân, vị Phi tuần trưởng để yên cho ai muốn làm ǵ th́ làm à? Sau khi hoàn tất bất kỳ một phi vụ hành quân nào, nhiệm vụ của Phi tuần trưởng khi về đáp là phải báo cáo rơ ràng cho pḥng hành quân : Phi vụ lệnh số mấy? Call sign là ǵ? Hợp đoàn bao nhiêu chiếc? Mang bom đạn loại ǵ? Toạ độ mục tiêu chỉ định là ǵ và ở đâu? Bom đạn thật sự đánh ở tọa độ nào, cách quân bạn bao xa (nếu có)…vv…và vv…  Tôi là một Phi tuần trưởng trước khi Vĩnh Thọ được bổ nhiệm về PĐ 524.”
Sau khi anh Vĩnh Thọ không c̣n bay nữa th́ thỉnh thoảng mỗi lần Ba tôi về Nha Trang nghỉ ngơi để viết lách và soạn bài vở cho khoá giảng tới, tôi vẫn thấy anh Thọ đến nhà đàm đạo học hỏi thêm với ông. Ba tôi vẫn khen anh Vĩnh Thọ thông minh và là người chịu khó đọc sách, khá có kiến thức. Nhưng ông lại lắc đầu: “Tiếc là hắn đang đắm ch́m trong thiên đường ảo tưởng bằng pha lê của hắn!”
Những lời đồn đăi nào rồi cũng phải lắng dịu xuống theo với thời gian. Về sau tôi không c̣n sống ở Nhatrang nữa, và anh chị em gia đ́nh tôi cũng di chuyển gần như toàn bộ vào Sài Gòn với Ba tôi, v́ thế mà những việc đă xảy ra sau này ở Nhatrang, tôi không c̣n được biết ǵ hết.
 
Vận nước đổi dời, cuộc sống chúng tôi tất bật hơn xưa. Bây giờ ngày ba bữa lo cơm ăn áo mặc đă mệt nhoài, c̣n đâu th́ giờ và tâm tư để thắc mắc đến chuyện của ai nữa cơ chứ! Thế mà bỗng một hôm, anh Vĩnh Thọ xuất hiện trước cổng nhà Sài Gòn của chúng tôi, ốm yếu và xanh xao như là một bóng ma! Bọn tôi đồng “Ồ!” lên một tiếng thảng thốt khi thoạt vừa trông thấy anh cà nhắc cà nhót, khập khểnh bước vào nhà. Ba tôi lúc ấy đang ngồi trong pḥng khách nh́n ra bên ngoài nên trông thấy anh Vĩnh Thọ ngay, và ông cũng ngạc nhiên ú ớ không ra lời!
 “Thưa Bác, Bác có nhận ra con không?”, anh chào Ba tôi ngay. “À, Vĩnh Thọ phải không?”, Ba tôi cũng mừng rỡ lắm. Anh ngồi xuống và bắt đầu kể, không chờ đợi Ba tôi phải hỏi han: “Con lầm quá rồi Bác ơi! Con có tội! Con quá u mê! Bác ơi, con chính là người cương quyết trấn thủ Nha Trang và là một người trong đám tiên phong ra tận đèo rù ŕ nghênh đón bọn Vẹm vào! Con đáng chết!” Rồi anh tiếp tục kể, như thể Ba tôi là cái hồ chứa để anh trút xuống nổi ḷng, mong cầu vơi nhẹ bớt những ray rứt và hối hận: “Ban đầu con vào làm việc cho Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Khánh Ḥa. Nhưng chỉ 3 tháng sau thôi, thưa Bác, là con đă thấy được bộ mặt thật của bọn Cộng Sản, và con quay qua góp ư, rồi phê b́nh, rồi chống đối! Kết cuộc chúng xiềng con vào chuồng cọp (pḥng giam nhỏ xíu, chỉ đủ giam giữ 1 phạm nhân). Con chỉ được phép cho ra khỏi chuồng cọp vào những giờ giấc thẩm vấn mà thôi. Thay v́ phải “phản tỉnh” th́ con lại giận dữ chưởi bới tiếp tục nên lại bị cùm, rồi bị kéo lê kéo lết hết nhà tù biệt giam này đến nhà tù biệt giam khác, không một phút nghỉ ngơi!
Cuối cùng, hai cái gị bị xiềng của con đă lúc nhúc gịi bọ, cơ hồ sắp phải cắt bỏ. Sau đó, con c̣n bị một cú tai biến mạch máu năo tưởng đă đi theo ông bà, v́ vậy chúng nó mới quyết định thả con ra v́ con đă là người tàn phế rồi!” Trong lần gặp gỡ này, Ba tôi chỉ lắng tai nghe anh Vĩnh Thọ nói chứ không hề phê phán hay góp ư, v́ ông c̣n rất nghi ngại dè dặt. Ai là thù, ai là bạn của ta, thật khó mà có thể quyết đoán vội vàng trong không gian và thời gian này! “Bác ạ, con cho rằng muốn chống Cộng Sản th́ chúng ta phải ở ngay trong ḷng Cộng Sản, v́ Cộng Sản nh́n từ xa xa th́ rực rỡ như một con kỳ lân, dũng mănh như một con sư tử. Hay nói cho có vần có điệu, chế độ Cộng Sản nh́n xa th́ đẹp đẽ, nh́n gần th́ chỉ là con chó ghẻ!” Tôi nhớ măi lời ví von cay đắng này của anh Vĩnh Thọ.
Quả thật, anh Thọ đă là người hoàn toàn tàn phế khi được thả về! Áp huyết của anh cao đến đổi chúng tôi ai nấy đều lo sợ anh có thể ra đi bất cứ phút giây nào, và cơ thể anh suy nhược gần như toàn diện! Anh sống nương tựa người em trai c̣n độc thân ở một ngôi nhà nhỏ trên con đường Bắc Hải, gần Cư Xá Sĩ Quan Chí Ḥa ngày xưa. Mẹ tôi nghe ai bày vẻ thức ăn hay món uống ǵ có thể giúp hạ áp huyết th́ bà đều chính tay làm lấy rồi bắt chúng tôi đem đến cho anh, ước mong anh có thể kéo dài mạng sống. Nhưng rồi anh cũng phải ra đi! Tôi nhận được tin anh Vĩnh Thọ qua đời khi tôi đă định cư ở Canada. Giây phút nghe tin, tôi đứng lặng yên ở khung cửa sổ nh́n lên bầu trời xanh biếc đang trôi nhanh những đám mây trắng ngần như tuyết trắng, cầu nguyện cho linh hồn anh được an nghỉ trên đó, không c̣n phải trăn trở chống chỏi khổ sở với những ước mơ và lựa chọn quá hoang đường của anh nữa!
Dù lựa chọn của anh đă quá sai lầm và hoang đường, nhưng tôi thật sự ngưỡng mộ giấc mơ của anh cùng với ư chí cương quyết, dứt khoát không phản bội lại những điều tốt đẹp mà anh đă ôm ấp. So với biết bao nhiêu người mà lựa chọn chỉ là “làm kẻ đứng bên lề”, đất nước thịnh hay suy, mất hay c̣n, dân t́nh no ấm hay lầm than, đó chẳng phải là chuyện của họ mà chỉ là chuyện-phải-lo của một thiểu số người cầm quyền mà thôi, th́ sự chọn lựa với một thái độ nhập cuộc thật tích cực và kiên cường của người phi công này xứng đáng được sự tha thứ cũng như ngưỡng mộ của tất cả chúng ta.
Tôi ước ao bài hồi kư này sẽ đến được tận tay hai vị học huynh Phan và Trần để có thể khơi dậy lại được trong trái tim họ một chút ǵ tốt đẹp c̣n rơi rớt lại của ngày xưa: Một chút ḷng yêu nước thương dân. Một chút lư tưởng tranh đấu để thực thi công bằng xă hội, động cơ khởi đầu sự lựa chọn của họ.
 
Xin cám ơn tất cả những “Chọn Lựa” đầy vị tha và tốt đẹp, những “Chọn Lựa” đă vun đắp và tô điểm hoàn hảo lịch sử dân tộc tôi.
 
                                  Cao Đồng Phước
                                  Calgary, Canada.
(Trích trong đặc san Đa Hiệu – VBQGVN số 80 – vừa phát hành)
 
            
         Trở Lại Thư Mục
                Sinh Hoạt
         
          Trở Lại Thư Mục
         Trang Thân Hữu
           
          Trở Lại Thư Mục
                   Giải Trí
            
          Trở Lại Thư Mục  
                Thơ Văn
 
         Trở Lại Thư Mục
                 Thư Tín
               
          Trở Lại Thư Mục        
                Diễn Đàn
            
           Trở Lại Thư Mục
                   Văn Học
            
           Trở Lại Thư Mục
               Nghệ Thuật
        
         Trở Lại Thư Mục       
              Phiếm Luận
 
Vương Trùng Dương  Email: caliweekly@yahoo.com - vuongtrungduong@yahoo.com