Home Văn Học   Nghệ Thuật 

Sinh Hoạt

Phiếm Luận Diễn Đàn

Giải Trí

Thư Tín 
Văn Học
Nghệ Thuật
Sinh Hoạt
Phiếm Luận
Trang Thân Hữu Thơ - Văn
Diễn Đàn
Giải Trí
Thư Tín
 
 
                        Vỗ Nhẹ Miền Kư Ức
                                                                Phan Xuân Sinh
 
  Tôi sinh sống ở Sài G̣n rất ít có dịp về quê tại Đà Nẵng, mặc dù công việc không mấy bận rộn. Lư do anh em bạn bè chẳng c̣n bao nhiêu người ở ngoài đó, cha mẹ đang sống với tôi tại đây nên chuyện về thăm nhà cũng không cần thiết. Nói vậy chứ đôi khi vẫn cảm thấy nhớ làng, nhớ xóm, nhớ từng góc phố con đường, đă có một thời gắn liền với ḿnh. Một thằng bạn thân, ngày xưa cùng học một lớp và khi đi lính cùng đơn vị, là Nguyễn Xuân Âu khóa 24 sĩ quan Đà Lạt, cũng đang sinh sống tại Sài G̣n. Hai đứa rủ nhau về Đà Nẵng một chuyến thăm anh em. Âu nói với tôi là ḿnh c̣n khỏe mạnh, c̣n làm ra tiền, có dịp là nên về quê thăm bà con đừng để sau nầy già cả muốn đi cũng không đi được. Tôi thấy thằng nầy nói có lư, cũng có t́nh có nghĩa với quê hương. Nó đánh động được lương tâm tôi, vốn dĩ đă ngủ quên. Tôi đồng ư cách lư sự của Âu, và hứa sẽ đi với nó một chuyến. Một ngày nọ hai đứa mua vé máy bay đi Ỡà Nẵng.
Khi máy bay hạ thấp, cảnh vật bên dưới hiện rơ trong mắt tôi. Năm ḥn núi Non Nước dựa sát biển Ỡông, nơi đây một thời tôi cùng với những cô bạn gái leo mấy trăm bậc tam cấp thăm chùa chiền và các hang động. Dân ngoài tôi bảo rằng dẫn bồ bịch leo lên tới chùa Non Nước, bước vào cổng là thế nào về sau cũng ră đám. Tôi không biết với những người khác th́ sao, chứ trường hợp của tôi đúng phong phóc. Lúc đó th́ tôi không tin, chuyện nhảm quá. Tụi tôi vào chùa lạy Phật thành khẩn, nguyện cầu thành tâm. Phật không ngó tới th́ thôi, cớ sao lại chia ĺa, ngăn cách. Không biết Phật có nhúng tay vào sự chia ĺa nầy không, nhưng tụi tôi th́ chia tay nhau thật.
Từ phía biển máy bay vào đất liền, quốc lộ số 1 hiện rơ trong mắt tôi. Đây là vùng đất mà ngày xưa đơn vị tôi dẫm nát gót giày, những địa danh quen thuộc như Thanh Trường, Thanh Quít, Cẩm Hải, Phù Kỳ, Phú Sơn, đồi 55 v.v... từng địa h́nh, địa vật, tụi tôi thuộc nằm ḷng. Âu ngồi bên tôi, nói với tôi: “Mỗi lần ngồi trên máy bay nh́n xuống quê ḿnh, là mỗi lần như muốn khóc. Sao thấy nó nghèo mạt quá”. Ỡi nhiều nơi như tụi tôi, nhất là ở miền Nam, khi trở về mới thấy quê ḿnh xơ xác thật, từ cây cối đến đất cát cằn cỗi, khô khốc. Tôi khe khẽ đọc câu thơ của Tường Linh:
“những mười năm những mười năm ly xứ
phía hồn đời chưa tịnh nỗi tha hương”
Máy bay hạ thấp hơn trước khi đáp, cầu Cẩm Lệ hiện rơ. Vẫn chiếc cầu sắt hằng mấy chục năm không sửa chữa. Chiếc cầu mà tôi đă từng đạp xe qua lại không biết bao nhiêu lần, để đi Miếu Bông, cách nhà 15 cây số. Chỉ ghé uống một ly nước chanh tại quán nước bên đường, rồi đạp xe trở về. Quán nước đó có một người con gái thật đẹp. Vừa ngồi nh́n cô vừa nhấm nháp ly nước đá chanh thấy hả dạ quá chừng. Chờ những giọt mồ hôi vừa ráo rồi lại quay đầu c̣ng lưng trên xe đạp trở về. Không hề nói với cô bé một câu nào, dù một câu bâng quơ, hay đùa cợt một chút. Khi về, thường th́ tôi dừng xe giữa cầu Cẩm Lệ hóng mát một chặp, nh́n ḍng nước trong vắt chảy dưới chân cầu. Lăng mạn một thời học tṛ, không tốn kém vật chất, nhưng hao tổn sức lực. Cho đến bây giờ vẫn không biết người con gái đó tên ǵ, có c̣n ở đó hay không? Chuyện nầy mấy chục năm bây giờ mới dám bật mí, đúng ra cái ngu nầy sống để bụng chết mang theo. Thế nhưng càng lớn tuổi, nghĩ lại nó không phải “ngu” mà nó thật dễ thương, tội nghiệp cho mấy thằng con trai mới lớn. Đi t́m cái hạnh phúc thật phiền phức, cái thú tiêu khiển thật nhức đầu. Lúc đó không dám hở môi cho bạn bè biết, hay rủ bạn bè đi ngắm người đẹp, sợ chúng nó cuỗm mất của ḿnh. Ích kỷ, nên chịu cực khổ một ḿnh là vậy.
Cũng cái tật mê gái đó, nghe nói ở Tam Kỳ có quán Ḿ Quảng trên đường Quốc Lộ, nằm trong thị xă. Người con gái, con bà chủ quán đẹp mất hồn. Sáng sớm chủ nhật, rủ vài ba thằng bạn đạp xe 60 cây số vào Tam Kỳ ăn ḿ Quảng. Mấy thằng kia cũng muốn đi chơi thôi, chứ không biết cái mục có gái đẹp. Đinh ninh như vậy, nên tôi cười thầm trong bụng. Vào tới nơi, dựng xe vào quán, th́ đă thấy mấy thằng bạn khác, ngồi chễm chệ trong quán hút thuốc từ lâu. Như vậy chúng nó phải đi thật sớm. Té ra thằng nào cũng nghe đồn quán nầy có cô Th., đẹp nổi tiếng của Tam Kỳ, vào để nh́n cho biết nhưng không thằng nào chịu nói ra điều nầy, sợ rằng thiên hạ cho ḿnh dại gái. Rốt cuộc rồi toàn cá mè một lứa cả. Chứ ḿ Quảng, dù có ngon cách mấy, cũng không thể đạp xe vượt mấy chục cây số để ăn như vậy. Ḿ bà Đợi ở Hội An nổi tiếng, chỉ bằng một nửa đoạn đường vào Tam Kỳ. Có nghe thằng nào rủ vào đó đâu? H́ hục đạp xe trở về Ỡà Nẵng, thằng nào cũng thấy thèn thẹn với ḷng ḿnh.
                                                                                   *
Về tới Đà Nẵng, chúng tôi tới thăm vài thằng bạn cũ vẫn cố bám trụ tại quê nhà. Trong thời gian ở lại, Tôi và Âu được bạn bè tiếp đăi hậu hỉ. Nghèo th́ vài xị rượu đế, cá chuồn mặn phơi khô nướng lên. Kha khá th́ bia hơi, vài con mực khô. Chiều chiều anh em bè bạn cũng hẹn nhau lai rai tán dóc. Toàn là những thằng có vấn đề với chế độ, xúm lại với nhau phần nhiều nói toàn chuyện cấm kỵ. Chưa say th́ khi nói ḍm trước ḍm sau, khi tới chỉ rồi th́ vung vít chẳng sợ ai. Thằng Âu nói nhỏ với tôi: “Ở đây riết, chung đụng với tụi nầy, bọn ḿnh sẽ trở thành phản động”.
Một hôm thằng em rể của tôi, mời tôi và Âu về nhà nó ăn đám giỗ. Trong bữa ăn tụi tôi là người từ xa về, c̣n phần đông đều ở Đà Nẵng, nên tôi cũng chẳng biết và quen với ai trong bàn ăn. Người chú của thằng em rể là cán bộ, làm trưởng pḥng tài chánh Thành Phố Đà Nẵng. Ông bị mất một cái chân trái trong chiến tranh, trên tay và mặt của ông có nhiều vết sẹo. Tôi nghĩ trong bụng, chắc ông nầy ngày xưa thuộc đơn vị tác chiến dữ dằn lắm, nên thương tích đầy ḿnh như vậy. Thằng em rể sắp xếp tôi và Âu ngồi đối diện với ông, để dễ bề nói chuyện. Cũng xă giao, tôi hỏi thăm gia cảnh, về nhà cửa, đất đai của ông, rồi đến công ăn việc làm. Dĩ nhiên ông là người được nhà nước ưu đăi, chiếu cố. C̣n tụi tôi thuộc lớp người trước đây bị nhà nước đày ải, nên nghe sự thành công của ông trong cuộc sống bây giờ mà chảy nước miếng.
Ngồi vừa ăn uống, vừa chuyện văn gần hết bữa tiệc, bất thần ông hỏi tôi:
- “Tôi nghe thằng em rể anh cho biết, trước đây anh là sĩ quan Trung Đoàn 51 của Miền Nam?”.
Tôi giật ḿnh, tại sao thằng em rể tôi lại thiếu tế nhị như vậy, đem đời tư bất lợi của thằng anh vợ, kể lại cho người chú thuộc phe đối nghịch nghe. Trung Đoàn của tôi trước đây chịu trách nhiệm an ninh vùng Quảng Nam, các đơn vị của địch từ chủ lực đến du kích đều biết tiếng, là mối đe dọa sinh mệnh của họ, nên làm sao có cảm t́nh với tụi tôi được. Hơn nữa, người nầy có chức có quyền của phe chiến thắng. Phần đông họ đều tự măn, ganh ghét, có đầu óc mang nhiều thành kiến với tụi tôi. Có thể v́ chuyện bị thương của ông trong cuộc đụng độ với Trung Ỡoàn của tôi chăng? Trước đây, ông hoạt động tại Quảng Nam, th́ chắc chắn phải đối đầu với tụi tôi. Tôi gật đầu, xác nhận với ông đúng như lời ông hỏi. Mặc kệ, ra sao th́ ra, không cần phải chối căi. Tôi chờ đón lời nặng nề của ông dành cho tôi.
Tôi và Âu nh́n nhau, không biết chuyện ǵ sẽ xẩy ra. Nhưng ngược lại, khác với điều chúng tôi tiên đoán. Ông từ tốn nói: “Tôi bị thương trong cuộc truy quét của một đơn vị thuộc trung đoàn các anh, nhưng cũng nhờ người chỉ huy toán lục xét tha cho tôi khỏi chết”.
Rồi ông kể cho tôi nghe về sự may mắn mà ông đă thoát khỏi cái chết. Ông không thuộc đơn vị tác chiến, mà thuộc đơn vị tài chánh quận Ỡiện Bàn. Một đêm về thu tiền các cơ sở kinh tài tại Thanh Trường xong, th́ trời sáng. Toán của ông gồm 5 người phải ẩn núp trong một cái hầm kiên cố, do xă ủy Thanh Trường giao. Hôm đó có máy bay trực thăng đổ lính Trung Đoàn 51 hành quân tại đó, nên toán của ông nằm dưới hầm không lên được. Hầm của ông bị họ phát hiện, đặt ḿn phá hũy. Chỉ có một người con gái sống sót bị họ bắt đi, c̣n bốn người kia xem như chết không toàn thây, kể cả ông. Quả thật th́ ông chưa chết, cả thân người bị xé nát, chân trái mất. Trong số người chếtợ họ kéo lên trong đó có ông giả chết. Trước khi rút đi, có người lính đ̣i bắn trên xác chết, như là một viên đạn ân huệ nhưng người chỉ huy của toán không cho làm vậy, v́ nghĩ rằng tất cả đă chết.
Tôi ngồi mồ hôi toát ra. Âu mặt mày cũng trắng chạch. Sao lại có một chuyện hi hữu như vậy. Sao lại giống như trường hợp tôi đă gặp. Để chắc chắn hơn, tôi hỏi ông:
- “Ông thu tiền kinh tài, chắc bữa đó có tiền nhiều lắm?”.
- “Vâng, trong ba lô của chúng tôi có 2 triệu đồng”.
Tôi hỏi thêm:
- “Ông c̣n nhớ năm đó là năm nào không?”
- “Năm 1971”.
Thôi rồi, đúng như trường hợp trung đội của tôi hành quân năm xưa.
                                                                                          *
Hồi đó tôi làm trung đội trưởng Viễn Thám, thuộc đại đội Trinh Sát. Âu làm đại đội phó. Trong một cuộc hành quân Diều Hâu bằng trực thăng tại Thanh Trường, trung đội chúng tôi phát hiện một căn hầm bí mật của VC. Muốn phá vỡ căn hầm chúng tôi phải dùng chất nổ TNT. Người lính phụ trách chất nổ, cột 5 thỏi TNT thả xuống đường thông hơi, rồi cho nổ. Khi nắp hầm bung ra, những người lính khác ném xuống hầm thêm 3 quả lựu đạn cho thật an toàn, trước khi bước xuống lục xét. Thế mà, có một nữ chiến binh VC từ dưới hầm chạy lên, trần truồng v́ sức ép quá nặng xé nát quần áo. Thằng lính đứng gần miệng hầm, đưa súng lên bóp c̣, nhưng súng lại bị khóa an toàn. Cô gái được may mắn sống sót. Sau nầy tôi tự hỏi, sao cô gái ấy được may mắn quá vậy. 5 trái TNT, 3 quả lựu đạn dưới căn hầm mỗi bề 2 thước, sức ép khủng khiếp đó không có cái ǵ dưới hầm c̣n tồn tại, huống chi con người. Thế mà cô gái chỉ trầy trụa sơ sài. Khi chạy lên miệng hầm, thằng lính đứng canh, sẳn sàng nhả đạn bất cứ ai dưới hầm chun lên, để tránh trường hợp mở đường máu tẩu thoát. Súng lại khóa an toàn, cô ta thoát hiểm lần thứ hai. Đi hành quân, súng lại khóa an toàn đó là trường hợp quá hi hữu, v́ vậy đă cứu sống cô ta.
Đơn vị tôi đă từng đụng chạm nhiều với các đơn vị Giải Phóng. Trong trận truy lùng đại đội Nữ Pháo Binh Phù Kỳ, chúng tôi đă bắt sống nhiều nữ chiến binh. Thường mấy cô chiến binh Giải Phóng, v́ quá dải dầu mưa nắng trên trận mạc, kham khổ trong ăn uống, nặng nhọc trong công việc nên từ nước da đến thân h́nh không bằng mấy cô gái thành phố. Thế mà cô gái chúng tôi bắt dưới hầm nầy thật đẹp, nước da trắng nơn, vóc dáng giống như tiểu thơ. Khi dưới hầm cô chạy lên hốt hoảng, trên người không c̣n miếng vải che thân. Sức hơi công phá của chất nổ, đă thổi bật tất cả áo quần trên người. Cô không c̣n thấy mắc cở, hay e thẹn, khi trần truồng đứng trước bọn lính chúng tôi, bởi v́ cô đă trải qua những giây phút khủng khiếp nhất. Cô vừa vượt thoát khỏi cái chết trong đường tơ kẽ tóc, nên cô như người mất hồn, không c̣n biết ǵ cả. Tôi bảo người lính truyền tin lấy bộ quần áo lính của tôi cho cô thay, rồi chúng tôi giải giao cô lên trực thăng, đưa về đơn vị của ḿnh.
Khi lính vào khui hầm, tôi đứng bên ngoài cách nơi đó chừng 10 mét, hầm đào khuất trong bụi rậm. Một điều lạ là những người lính xuống hầm lục soát, họ đều mang ba lô mà tôi không để ư. Sau khi lục soát xong, tôi mới vào xem xét lần cuối, gọi máy báo cáo trước khi ra về. Tôi báo cáo là lấy được 2 cây súng K54 và 2 cây súng AK47, một bao cát tài liệu. Về nhân mạng th́ giết được 4 tên và bắt sống 1 tên. Lính của tôi kéo lên 4 cái xác nhầy nhụa, để nằm trên miệng hầm. Người nào cũng mất chân mất tay, máu me lai láng. Tôi nghĩ ngoài cô gái không c̣n người nào sống sót, với sự công phá của chất nổ nầy.
Trước khi kéo quân ra băi trực thăng, thằng lính đi trước quay lui nói với tôi:
- “Thiếu úy, để em bắn mỗi thằng một phát ân huệ”.
Tôi khoát tay trả lời:
- “Chết nhăn răng hết rồi, c̣n đâu nữa mà ân với huệ. Thôi ra về ngay”.
Chúng tôi lên trực thăng, dẫn theo cô gái về giao tất cả tài liệu và tù binh cho Ban 2 khai thác.
11 giờ đêm, Âu vào pḥng tôi dựng đầu tôi dậy:
- “Chiều nay lính của mầy khui được một hầm tiền, mầy biết không?”
- “Không, tau không thấy ǵ hết. Ai nói với mầy chuyện nầy?”
- “Ban 2 khai thác tài liệu báo cáo cho Trung Đoàn Phó biết. Mầy dậy mặc đồ lên tŕnh diện ông ta”.
Trước khi lên văn pḥng Trung Đoàn, tôi kêu thằng truyền tin của tôi dậy hỏi thử nó có biết chuyện tiền nong dưới hầm không? Nó trả lời với tôi là chính nó xuống dưới hầm sau cùng, cũng mót được vài chục ngàn. Hèn ǵ thằng nào xuống hầm lục soát cũng mang ba lô theo là vậy.
Tôi hỏi nó:
- “Tại sao lúc ấy mầy không nói với tau chuyện nầy?”
- “Tôi nghĩ rằng Thiếu úy biết rồi chứ. Trung đội ḿnh ai cũng có chút đỉnh hết mà”.
- “Tau ở ngoài xa, làm sao biết tụi mầy làm ǵ bên trong đó, nhứt cử nhứt động phải báo cáo với tau chứ. Gọi trung đội dậy ra sân điểm danh”.
- “C̣n thằng nào nữa đâu mà gọi, tụi nó chuồn về nhà hết rồi”.
Trong các cuộc hành quân, những vật dụng cá nhân tịch thu được của địch, ngoại trừ súng ống và tài liệu, c̣n mọi thứ khác, thằng lính nào lấy được là của riêng chúng nó. Không ai chia chác ǵ được nếu nó không muốn. Tôi cúi đầu, lửng thửng bước lên văn pḥng trung đoàn. Trung tá Nhàn ngồi dựa lưng trên ghế, trước bàn bureau, ông cười cười hỏi tôi:
- “Trung đội ḿnh chiều nay làm ăn khấm khá quá, Sinh hỉ”.
- “Dạ thưa đúng vậy. Được hai K54, hai AK47, bốn chết tại chỗ, bắt sống một”.
- “C̣n chi nữa không em?”.
- Dạ thưa Trung Tá, chỉ chừng đó”.
Ông nh́n tôi, như có vẻ soi mói chuyện ǵ. Rồi ông nhẹ nhàng hỏi:
- “Theo tài liệu Ban hai khai thác, dưới hầm c̣n có 2 triệu đồng”.
- “Không biết dưới hầm có bao nhiêu tiền, nhưng nghe nói trung đội của tôi, thằng lính nào cũng lấy được chút ít tiền. Tụi nó bây giờ chuồn về nhà hết rồi”.
- “Chỉ c̣n ông trung đội trưởng ngu ngơ ở lại. Tội nghiệp”.
Có lẽ nh́n mặt tôi, ông biết thằng nầy c̣n măng sữa quá, tụi lính qua mặt cái vù mà không biết. Ông bắt tay tiễn tôi ra cửa, vỗ vai tôi tỏ vẻ thông cảm những điều tôi tŕnh bày. Tôi nh́n thấy người lính dọn ra giữa sân một mâm trái cây chuẩn bị cúng, ông bước tới thắp nhang. Thỉnh thoảng từ sân đại đội nh́n qua Bộ Chỉ Huy Trung Đoàn, những ngày rằm hay mồng một, tôi thường thấy ông cúng như vậy. Tôi quay qua hỏi ông hôm nay là ngày ǵ. Ông cho biết, hôm nay đúng là ngày Phật Đản.
Ỡêm đó tôi nghĩ miên man, không phải về số tiền lính đă lấy, mà về người con gái tù binh. Ai đă che chở cho cô tránh được tai họa một cách linh nghiệm như vậy. Nếu cô ấy tin rằng có một bàn tay vô h́nh che chở cho cô, th́ tôi nghĩ cô sẽ không chọn con đường của cô đang đi. Tôi không bao giờ tin vào những điều có tính mê tín, nhưng trường hợp của cô ngẫu nhiên trùng hợp trong ngày Phật Đản, tự nhiên tôi thấy là lạ.
                                                                                     *
Bây giờ tôi mới biết thêm, ngày Phật Đản 1971. Không phải có một ḿnh cô gái thoát chết, mà có thêm ông Trưởng Pḥng Tài Chánh Đà Nẵng. Ông nh́n tôi một cách chăm chú, như đọc được hết tất cả những ǵ trước đây đă xẩy ra cho ông, mà chính tôi có tham dự. Một quyết định vu vơ ngày xưa của tôi, không ngờ đă cứu sống được một mạng người. Người đó bây giờ đang ngồi trước mặt tôi.
Ông đă vỗ nhè nhẹ vào kư ức tôi, để cho nó phải thức dậy một cách xót xa. Chiến tranh, thật tàn nhẫn, đúng là một cuộc tương tàn nhục nhă cho cả đôi bên. Tôi tưởng chừng như nó đă ngủ quên trong tôi, vùi sâu đáy ḷng tôi. Thế mà khi nhắc tới là bỗng nhiên nó sống dậy, đày ải tôi, hành hạ tôi. Ông có biết rằng, cũng chính cuộc chiến đó trong mùa hè 1972, nó cũng đă cướp mất một phần thân thể của tôi. Nó đă làm khốn đốn tôi suốt trong cuộc sống nầy.
Âu hỏi ông về cô gái thoát nạn, được ông cho biết cô ta sau khi bị bắt, năm sau trong đợt trao trả tù binh cô được ra Bắc. Đến khi Miền Nam bị chiếm, cô trở về nhưng từ chối mọi chức vụ mà chính quyền mới giao cho. Cô đă ngán ngẫm ê chề khi chung đụng thực tế xă hội ngoài kia, cái mà cô đă từng hy sinh mạng sống, quyết bảo vệ cho bằng được. Bây giờ cô đă vỡ mộng. Cô về quê mở một quán nước bên đường, sống trong lặng lẽ. Sau vài năm, thành hôn với một sĩ quan cải tạo về, vợ chồng có với nhau vài mặt con và hạnh phúc.
Tôi thở ra, tự nhiên thấy tươi tắn hẳn lên. H́nh như tôi vừa mới thoát được một cái ǵ đè nặng trên người từ mấy năm nay. Sau khi nghe chuyện về cô gái năm xưa, tôi thầm kính phục thái độ sáng suốt của cô ta. Thái độ đó đă làm cho tôi bừng tỉnh lại. Giữa muôn ngàn cái quyền lợi, giữa bao nhiêu cái tự măn tự đại, giữa sự béo bở cuộc sống mà quyền thế cung phụng, cô ta từ chối, đứng bên ngoài tất cả. Có lẽ bàn tay vô h́nh năm xưa, đă nh́n thấy và che chở cho cô chăng? Nếu quả đúng vậy, cho tôi xin cầu nguyện, hăy giúp thêm ư chí để cho cô được đứng thẳng người, măi măi trong cuộc sống nầy.
Mấy ngày sau tôi trở về Sài G̣n, trong ḷng tôi cảm thấy thoải mái. Chuyến về thăm quê nhà thật hữu ích. Đúng ra tôi phải t́m cô gái tù binh năm xưa, nh́n lại một con người mà ngày đó đă để lại trong tôi một chút suy nghĩ. Thái độ của cô bây giờ cho tôi một chút kính trọng. Nếu gặp, tôi sẽ nói đùa với cô, là tôi đến đây để đ̣i một món nợ, bộ đồ treillis mà có người đă mượn của tôi năm xưa, trong thời kỳ chiến tranh tại Thanh Trường. Tôi chắc rằng cô đỏ mặt và lúng túng ghê lắm.
 
                                                                               Phan Xuân Sinh
 
 
 

 




 


 

 

Thư từ liên lạc:  vuongtrungduongonline@yahoo.com
Copyright © 2006 vuongtrungduong
Last modified: 01/02/07