|
|
-
Phượng Tím Ở Cali Nhớ Hoa
Sim Ở Quê Nhà
-
Thái Tú Hạp
-
-
-
Khi chúng
tôi đến định cư ở thành phố Los Angeles nhằm vào mùa hè, lần
đầu tiên chúng tôi nh́n thấy hàng cây phượng tím trên lối đi
đến trường, học những bài Anh văn đầu tiên với cô giáo người
Ba Lan. Những ngày tháng ngơ ngác nơi quê người, những cánh
hoa phượng tím càng gợi cho chúng tôi cảm thấy cô đơn, da
diết buồn hơn. Tôi nhớ đến những ngày mùa hạ ở quê nhà, màu
hoa phượng vỹ rực rỡ đỏ thắm trong sân trường, những đôi mắt
bùi ngùi ngấn lệ chia tay, những cuốn lưu niệm chuyền tay
nhau viết những lời thắm thiết yêu thương, những cánh hoa
phượng vội vàng ép vào cuốn vở học tṛ như bày tỏ “e ấp”
t́nh yêu... hay nỗi ḷng rạo rực “xếp bút nghiên” về với
miền quê yêu dấu, như nhà thơ Xuân Tâm đă vẽ nên:
-
-
Sung sướng
quá, giờ cuối cùng đă hết
-
Đoàn trai
non hớn hở rủ nhau về
-
Chín mươi
ngày nhảy nhót ở miền quê
-
Ôi tất cả
mùa xuân trong mùa hạ.
-
-
Một nét mặt,
trăm tiếng cười rộn ră
-
Lời trên môi
chen chúc nối ngh́n câu
-
Chờ đêm nay,
sáng sớm bước lên tàu
-
Ăn chẳng
được ḷng nôn nao khó ngủ
-
-
Trong khoảnh
khắc sách, bài là giấy cũ
-
Nhớ làm chi.
Thầy mẹ đợi, em trông
-
Trên đường
làng huyết phượng nở thành bông
-
Và vườn rộng
nhiều trái cây ngon ngọt
-
-
Kiểm soát
kỹ, có khi c̣n thiếu sót
-
Rương chật
rồi, khó nhốt cả niềm vui
-
Tay bắt tay,
hồn không chút bùi ngùi
-
Các bạn hỡi,
trời mai đầy ánh sáng.
-
(Nghỉ hè
trong tập Lời Chim Non)
-
-
Lời thơ
trong sáng và hồn nhiên. Cái thuở hồn như gương và ư nghĩ
như thủy tinh thật là hạnh phúc. Càng già con người càng
sinh ra tồi tệ quá đỗi, nói theo nhận xét của Phan Khôi. Soi
bóng ḿnh trong mặt hồ tĩnh lặng, tóc bạc trắng mây trời
càng cảm thương cho thân phận lưu vong, không biết bao giờ
về thăm lại con đường phượng vỹ dẫn lối đến ngôi trường thân
yêu ở Hội An, Nội Thành Huế, con đường ven biển Quy Nhơn.
Tôi chạnh nhớ nhà văn Solzhenitsyn, ông chỉ mới xa quê hương
chưa đầy hai mươi năm đă quyết liệt trở về. Sau khi tác phẩm
“Quần Đảo Ngục Tù” được tung ra quần chúng, Solzhenitsyn bị
chính quyền Liên Bang Sô Viết trục xuất khỏi quê hương ông.
Năm 1977, Solzhenitsyn đến định cư ở thành phố Cavendish,
thuộc tiểu bang Vermont, Hoa Kỳ. Solzhenitsyn đă được dân
chúng Hoa Kỳ nồng nhiệt đón tiếp ông, một thiên tài đă từng
đoạt giải Nobel về văn chương từ năm 1970. Sống nơi đất mới
đầy Tự Do và Nhân Bản, Văn Hào Alexander Solzhenitsyn tiếp
tục lên tiếng bằng ng̣i bút sắc bén của ông báo động cho
nhân loại biết về tội ác và hiểm họa của Cộng sản. Mặc dù
được ưu đăi về mọi phương diện, nhưng đến khi chế độ Cộng
sản đă thực sự không c̣n nữa ở Nga Sô, ông đă bỏ lại tất cả
để trở về cố hương không tiếc nuối. Có lẽ ông không thích
màu hoa phượng tím đă làm cho ông khổ đau v́ nhung nhớ? Đối
với nhà văn Mai Thảo, nhà thơ Nguyên Sa, và nhạc sĩ Phạm
Đ́nh Chương, th́ Solzhenitsyn quá nhiều diễm phúc. Mai Thảo
đă từng mơ ước viết thêm tác phẩm “Ngày Tái Ngộ Hà Nội” sau
khi ông được ngưỡng mộ qua cuốn “Đêm Giă Từ Hà Nội”, và
Nguyên Sa mơ ước được ngắm em mặc áo lụa trên những con phố
Hà Đông, và nhạc sĩ Phạm Đ́nh Chương mơ ước được hát Hội
Trùng Dương tại nhà hát lớn Thủ Đô Hà Nội. Nhưng mơ ước của
Mai Thảo và Nguyên Sa và Phạm Đ́nh Chương không bao giờ thực
hiện. Tôi c̣n nhớ, một lần buổi trưa mùa hạ ngồi trong quán
Doanh Doanh trên đường Sunset, Los Angeles, nh́n xuyên qua
khung cửa, vài chùm hoa phượng tím đong đưa, anh Mai Thảo đă
lắc đầu có vẻ bực bội:
-
- Cái hoa
màu tím ấy, tớ không bao giờ thích.
-
Dù muốn dù
không, chúng ta vẫn c̣n ở đây. Và mỗi khi nắng hạ trở về
đành phải nh́n những màu hoa tím buồn bă như một định mệnh
an bài.
-
.
-
Ngày xưa,
khi c̣n ở trong quân ngũ, mỗi lần hành quân qua buôn bản,
thôn làng, dừng chân trên những sườn đồi hun hút nắng, lung
linh trên những cánh hoa sim tím ngút ngàn. Tôi chạnh nhớ
đến “Màu Hoa Sim Tím”của Hữu Loan thời tiền chiến, nhạc sĩ
Dũng Chinh phổ nhạc và được quần chúng yêu thích lúc bấy
giờ. Chiến tranh lan tràn khắp chốn, và từng lớp thanh niên,
sinh viên giă từ mái trường thân yêu để lên đường ra trận
mạc, nên cái không khí lo âu ngộp thở như bao trùm lên mỗi
gia đ́nh hậu phương. Bài hát “Những Đồi Hoa Sim” đă tạo
thành danh nổi bật sáng chói tên tuổi ca sĩ Phương Dung “Con
Nhạn Trắng G̣ Công”.
-
Hữu Loan,
thi sĩ nổi tiếng trước 1945, tham gia kháng chiến chống
Pháp. Quê ở làng Vân Hoàng, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa,
sinh khoảng trước năm 1920. Đă từng cộng tác trên các tạp
san Văn Học xuất bản ở Hà Nội trước năm 1945. Bài thơ “Màu
Tím Hoa Sim” ông sáng tác trong thời gian ở quân ngũ, nhưng
khi bài thơ lưu hành trong vùng kháng chiến... quá mạnh mẽ,
nên bị cấm phổ biến với lư do “nặng t́nh cảm làm nản ḷng
cán bộ và chiến sĩ”, cho ông giải ngũ không có lư do hợp
lư... Đến khoảng thời gian 1956-1957, ông tham gia nhóm
“Nhân Văn Giai Phẩm” do nhà văn Phan Khôi chủ trương, sáng
tác những tác phẩm hừng hực lửa, tấn công thẳng thừng vào
bọn cán bộ cộng sản nịnh hót, đố kỵ, ám hại anh em... qua
tác phẩm “Cũng Những Thằng Nịnh Hót” và truyện ngắn “Lộn
Ṣng”. Nội dung tác phẩm của ông ghi lại những thực trạng
đau xót của xă hội Cộng Sản đầy ghê tởm mà ông là nạn nhân
(tài liệu Tuệ Chương). Sau khi nhóm Nhân Văn Giai Phẩm bị
Đảng đánh tơi bời, nhà thơ Hữu Loan cũng bị hốt vào trại cải
tạo vài năm, rồi đưa về giam lỏng tại địa phương không biết
sống chết ra sao.
-
Về trường
hợp nhạc sĩ Dũng Chinh, anh xuất thân Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức
Khóa 27. Sau khi ra trường, anh thuyên chuyển về Phan Thiết,
một thời gian theo các đại đội hành quân, đă bị phục kích tử
trận tại đồi Beatrice khoảng sau Tết Mậu Thân 1968, lúc đó
Dũng Chinh đang ở vào tuổi 27, cùng với tuổi của thi sĩ Hàn
Mặc Tử, Bích Khê, Quách Thoại, Nguyễn Nhược Pháp... (Tuệ
Chương kể lại).
-
Bài thơ “Màu
Tím Hoa Sim” của Hữu Loan như sau:
-
-
Nàng có ba
người anh
-
đi bộ đội
-
Những đứa em
nàng
-
Có em chưa
biết nói
-
Khi tóc nàng
xanh xanh
-
-
Tôi là người
chiến binh
-
xa gia đ́nh
-
Yêu nàng
-
như t́nh yêu
em gái
-
-
Ngày hợp hôn
-
Nàng không
đ̣i may áo cưới
-
Tôi mặc đồ
quân nhân
-
Đôi giày
-
bết bùn đất
hành quân
-
Nàng cười
xinh xinh
-
bên anh
chồng độc đáo
-
Tôi ở đơn vị về
-
cưới nhau
xong là đi
-
-
Từ chiến khu
xa
-
Nhớ về ái
ngại
-
Lấy chồng
đời chiến binh
-
Mấy người đi trở lại
-
Lỡ khi ḿnh
không về
-
th́ thương
người vợ chờ
-
Bé nhỏ chiều quê
-
Nhưng không
chết
-
người trai
khói lửa
-
mà chết
người em gái hậu phương
-
Tôi về không
gặp nàng
-
Má tôi ngồi
bên mộ con
-
Đầy bóng tối
-
Chiếc b́nh
hoa ngày cưới
-
thành b́nh
hương tàn lạnh vây quanh
-
-
Tóc nàng
xanh xanh
-
ngắn chưa
đầy búi
-
-
Em ơi,
-
giây phút
cuối
-
chẳng được
nghe em
nói
-
chẳng được
trông thấy em một lần
-
-
Ngày xưa
-
Nàng yêu hoa
sim tím
-
Nàng vá cho
chồng tấm áo ngày xưa
-
-
Một chiều
rừng mưa
-
Ba người anh
từ chiến trường Đông Bắc
-
được tin em
gái mất
-
trước tin em
lấy chồng
-
-
Một sớm thu
về
-
gờn gợn nước
sông
-
đứa em nhỏ
lớn lên
-
ngỡ ngàng
trông ảnh chị
-
khi gió sớm
thu về
-
cỏ vàng chân
mộ chí
-
-
Chiều hành
quân
-
qua những
đồi sim
-
những đồi
hoa sim
-
Tím cả chiều
hoang biền
biệt
-
Nh́n áo rách
vai
-
tôi hát
trong màu hoa:
-
“Áo anh sứt
chỉ đường tà
-
vợ anh mất
sớm, mẹ già chưa khâu!”
-
.
-
Từ khi biết
yêu người, yêu đời, tôi thích màu vàng, có lẽ màu của lăng
mạn t́nh yêu, của rực rỡ huy hoàng mộng ước... “Áo nàng
vàng anh về yêu hoa cúc. Áo nàng xanh anh mến lá sân
trường. Sợ thư t́nh không đủ nghĩa yêu thương. Anh thêm mực
cho vừa màu áo tím” (Nguyên Sa), tuy nhiên, màu tím, đôi
khi cũng làm cho tôi cảm thấy bâng khuâng ray rứt cả tâm
hồn...
-
-
... Em ơi,
tím cả cuộc đời
-
Tím lên mái
tóc, tím lời yêu thương...
-
-
Một tà áo
tím bay trong gió thu nhè nhẹ, mái tóc thề, buông thả đôi
vai gầy, từng bước chân son trên lối về lớp học... sao mà dễ
thương quá đi thôi. Nếu có chút tâm hồn nghệ sĩ, chắc chắn
sẽ xao xuyến bàng hoàng sáng tác thành thơ, thành nhạc... để
gửi gắm nỗi niềm riêng tư.
-
Tôi đi giữa
những hàng phượng tím trong những thành phố Cali mà ḷng
bỗng chạnh nhớ về màu tím mộng mơ xứ Huế năm nào. Có c̣n ǵ
để nhớ để thương từ lúc bỏ hoàng cung hoang vắng:
-
-
Chiều có nhớ mây về trên đỉnh Ngự
-
Gịng sông
Hương hờ hững bóng trăng sầu
-
Em đứng đợi
mấy cửa thành hoang vắng
-
Nghe từ tâm
cánh hạc vút xa bay
-
-
Hàng cây khô
nội thành câm lặng khóc
-
Lệ của trời
hay Tôn Nữ chờ mong
-
Loài hoa dại
trong vườn thu Thượng Uyển
-
Người đă
quên từ lúc bỏ Hoàng cung
-
-
Đêm nín thở
bờ sông lên tiếng hát
-
Lời Nam Ai
cắt ruột năo nề đau
-
Ta đă mất
quê em từ dạo đó
-
Đôi bàn tay
chiều rụng gió Kim Long
-
-
Thời gian
ơi! Thổi về mây Cửu Đỉnh
-
Như giọt
trăng trên tháp cũ điêu tàn
-
Em có biết lời thơ đầy mật ngữ
-
Đời trôi tan
như bóng nắng vô thường
-
(Từ Lúc Bỏ
Hoàng Cung – Thái Tú Hạp)
-
-
Thái Tú Hạp
|
|
|
