Qua Cầu Gió Bay...

                                                                         Xuân  Đỗ

 

 

Thương nhau cởi áo cho nhau

Về nhà dối mẹ, qua cầu gió... bay.

 (Ca dao)

 

    Đứng trước sân một trường tiểu học, đóng cửa trong ngày cuối tuần, thứ bảy, chủ nhật, bà Lan chỉ cho con trai, nói nho nhỏ:

    - Năm 2000, khi ba mẹ về thăm quê hương, ba mẹ có giúp vào quỹ xây cất lại ngôi trường tiểu học này. Ngôi trường làng này, hồi nhỏ, ba con đã học những năm đầu tiên trong thời niên thiếu của ba.

    Alex yên lặng, đứng bên mẹ, nhìn ngôi trường nho nhỏ ở thôn quê. Gió thật mát, lá cây rì rào trong nắng. Trời xanh thăm thẳm, điểm vài ba áng mây trắng, bay lững lờ. Alex nói:

    - Có một lần, khá lâu rồi, khi ba và con đi xem một cuốn phim Mỹ, phim Big Chill, một cuộc họp mặt của bạn bè, nhắc lại ngôi trường xưa, với bao kỷ niệm. Trong dịp ra ngồi quán uống nước giải khát, Ba luôn luôn nhắc đến ngôi trường làng, trường tiểu học ở thôn quê. Ba bảo, mặc dù ba đã học qua nhiều trường, từ tiểu học, qua trung học, rồi đại học, nhưng những kỷ niệm thời thơ ấu, khi ba càng ngày càng lớn tuổi, ba lại nhớ nhiều nhất. Con nghĩ có lẽ ngôi trường làng này, để lại trong tâm khảm ba nhiều ghi nhớ nhất.

  Bà Lan gật đầu:

    - Có lẽ con nói đúng đấy. Đó cũng là lý do chính, thúc đẩy ba mẹ về thăm quê nhà, để ba có dịp nhìn lại ngôi trường thời thơ ấu.

    Alex nói tiếp:

    - Trong dịp nói chuyện khác, sau khi ba mẹ đi Việt Nam về, ba cũng có nói cho con biết việc giúp đỡ xây cất ngôi trường nho nhỏ, ở thôn quê này. Hình như sau khi ngôi trường được xây cất xong, ban quản trị lo việc xây cất, có gởi thư, hình qua cho ba mẹ xem.

    Bà Lan gật đầu:

     - Đúng vậy, con. Họ cũng còn xin ủng hộ thêm ít nhiều, để sắm học cụ và các vật dụng linh tinh cho trường. Dân chúng ở vùng này nghèo khó lắm. Ba mẹ cũng gởi thêm giúp cho họ. Dầu sao giúp đỡ làng xóm về xây cất trường học, sửa chữa đường sá, cầu cống, ba con lúc nào cũng vui lòng. Phải chi ba con còn đến ngày hôm nay, thì mẹ con mình đâu có lẻ loi, đứng nhìn ngôi trường buồn thảm như thế này.

    Bà xúc động nghẹn ngào. Alex cầm tay mẹ, bóp mạnh như an ủi mẹ. Một chốc, bà nói:

    - Ba còn có một mong ước khác, chắc con chưa biết. Đó là giúp dân hai làng bên bờ rạch, trên con đường làng, từ nhà ông bà nội của con, đến trường tiểu học, làm một cây cầu thật chắc chắn, để dân chúng xữ dụng an toàn, nhất là trong mùa mưa lụt, chiếc cầu gỗ hay bị hư hại, sụp gãy hoài. Nghe nói có năm, trận lụt lớn, làm trôi mất cây cầu. Việc đi qua lại khúc lạch này thật khó khăn và nguy hiểm. Có mấy người đi chợ sớm, lội qua, bị nước cuốn trôi, chết chìm đến cả ba, bốn ngày mới tìm được xác.

    Alex hỏi mẹ:

    - Chiếc cầu đó nằm ở chỗ nào, mẹ chỉ con xem, để với con mắt chuyên môn, con xem nó cần sửa chữa chỗ nào. Con muốn nói, sửa móng hai đầu cầu, hay chỗ nào dễ bị hư hại nhất.

    Bà Lan chợt vui, vỗ vai con:

    - À, mẹ quên, con trai của mẹ là chuyên viên kỹ thuật, kỹ sư về đường sá, cầu cống, trong nhiều năm kinh nghiệm ở Mỹ. Chốc nữa, mình đi bộ đến cây cầu, con xem thử nó thế nào, may ra mình có đề nghị thực tế giúp cho làng xã sửa được cây cầu cần thiết này. Và đối với mẹ, chiếc cầu này mang một hình ảnh thật đẹp những ngày ba mẹ mới quen biết nhau.

 

                                                            *  *  *

 

    Mùa hè năm đó, năm 1958, vùng thôn quê này bình yên lắm. Lan theo người bạn thân về quê bạn chơi. Suốt cả tuần lễ, thơ thẩn trong vườn cây, đầy cây ăn trái, cam, quít, bưởi, bòng. Gió thơm mát, thoang thoảng mùi hoa cam, hoa chanh, hoa thiên lý. Bỏ lại phố Hội buồn hiu, rêu phong, cổ kính ngàn đời. Niên học tới, lên lớp đệ nhị,  chuẩn bị cho những ngày thi cử bù đầu với bài vở. Người bạn rủ:

    - Lan, tụi mình xách xe đạp, đi chơi một chốc cho vui. Qua làng cách đây không xa lám, thăm bà chị của tao, vườn bên đó có nhiều cây trái ngon lắm, nhất là mít. Đi chơi cho vui.

    Lan gật đầu đồng ý:

    - Ờ, đi đâu chơi cho vui. Mai tao phải về, kẻo mẹ tao trông. Mỗi lần tao đi chơi đâu xa, hơi lâu, năm ba ngày, mẹ tao trông mong tao về lắm. Trong lúc đó, mấy ông anh tao, cả mấy đứa em trai, đi chơi cả vài ba tuần lễ, bà già cũng chẳng lo ngại gì cả. Làm thân con gái, mất tự do quá, phải không mày?

    - Tại bà già mày chỉ có mày, mụn con gái cưng trong nhà, nên bà già lo lắng, giữ gìn quá như vậy. Mai kia mày đi lấy chồng, bà già cũng quên đi thôi. Lúc đó có chàng lo cho mày nhé, đừng nũng nịu nữa, mà chàng đánh cho một trận.

    Lan và người bạn cười vang, chọc phá nhau. Lan hỏi bạn:

    - Hôm trước đi xe đạp đến nhà mày, bọn mình đi qua một cây cầu  bên mấy bụi tre, tao thấy đẹp, hay hay. Cây cầu tên gì mày?

    - Cây cầu nhỏ đó đâu có tên. Cây cầu đó mới sửa chữa lại đó. Mùa mưa lụt năm ngoái làm sụp một đầu cầu, dân chúng hai làng đóng góp để mua đất, đá, xi măng, cát sạn, làm lại. Nhưng năm nào nếu mưa lớn, làm lở bờ lạch, cây cầu lại bị hư.

    Lan dừng xe đạp trên cầu, nhìn ra dòng sông phía xa, hỏi bạn:

    - Đứng trên cầu này nhìn ra dòng sông kia, đẹp quá. Mỗi lần nhìn dòng sông, thấy dòng nước chảy, tao lại nghĩ đến một cuộc viễn du. Sông đó có phải sông Thu Bồn không mày?

    - Sông Đào đó mày. Con sông này nối liền với sông Thu Bồn, đưa nước về vùng này, để nhà nông cày cấy. Con sông có tên sông Đào vì vùng này thiếu nước, lâu lắm rồi, có cả trên trăm năm, dân chúng cả quận huyện Đại Lộc này, lấy sức người, đào nên con sông đó, nên nó mới có cái tên sông Đào là vậy. Thôi bọn mình đi kẻo trễ nải cả. Con nhỏ này nhiều chuyện quá. Tao ở đây suốt đời, qua lại đây hoài, chẳng thấy cây cầu vô danh này có gì đẹp đẽ cả.

    Lan ngồi lên xe, đạp mạnh bàn đạp, chiếc xe hình như nhúc nhích nặng nề. Nhìn xuống bánh xe sau, Lan giật mình, bánh bị xẹp lép. Lan nói lớn:

    - Chết cha. Bánh xe sau của tao bị xẹp rồi, làm sao bây giờ?

    Hai người bạn thật bối rối. Làm sao bây giờ? Họ cùng tự hỏi và cũng không biết làm sao giải quyết được. Dắt xe đạp ra quận, tìm chỗ vá xe,  xa quá, hơn cả giờ đồng hồ, chưa chắc có tiệm sửa xe nào. Người bạn nói:

    - Thôi mình trở về nhà cái đã, rồi sẽ tính. Nếu không, ngày mai bọn mình đành dắt xe, đi bộ ra quận Đại Lộc, kiếm chỗ cho mày vá xe, rồi mày về lại Hội An. Về nhà hỏi ba mẹ tao có cách nào không?

    Về nhà, bà cụ của người bạn nói:

    - Hình như có cậu Phong mới về chơi ở xóm trên, tụi con ghé lại hỏi xem cậu Phong có cách gì giúp vá xe cho bạn con không.

    Người bạn vỗ tay reo cười:

    - May quá, như vậy mày có quới nhân phò trợ rồi. May ra anh Phong làm thợ vá xe cho người đẹp. Mày gặp anh Phong tao thì mày chịu liền. Ảnh bà con cô cậu với tao, đang học luật trong Sài Gòn, chắc về chơi trong dịp hè.

    Lan cười:

    - Tao đâu có biết ông "Phong Ba Bão Táp" nào đâu. Mà anh mày, ổng học luật thì làm sao biết vá xe đây. Điều tao cần là có người vá giúp vá bánh xe đạp, để ngày mai tao về Hội An. Thế thôi. Tao đâu có cần một ông "luật sư tập sự vá xe đạp".

    - Thôi cứ lên gặp thử thì biết. Cái ông anh "phải gió" của tao có nhiều tài vặt  lắm. Biết đâu, hữu duyên thiên lý năng tương ngộ!

    Cô bạn dựng xe đạp cho Lan, đi vào nhà, nói lớn với bà cô:

    - Thưa cô, anh Phong mới ở Sài Gòn về chơi, hả cô?

    Bà cô gật đầu và chỉ người thanh niên vừa đi ra, nói:

    - Ờ, nó mới về hôm qua. Con vào nhà chơi. Con có bạn đến chơi nữa hả, mời bạn con vào nhà, cô đang bận tay một chút, cô sẽ ra ngay. Cô bạn kêu người thanh niên:

    - Anh Phong, anh đang làm gì đó? Có bạn em muốn nhờ anh trổ tài vá xe đạp dùm cho nó. Bạn em, Lan cùng học ở Hội An với em.

    Xoay qua người thanh niên, cô bạn giới thiệu:

    - Còn đây, anh Phong, luật sư tương lai. Nhưng bây giờ ông luật sư có biết vá xe đạp không, giúp bạn em?

    Phong vui vẻ, gật đầu chào Lan, nói:

    - Để anh xem. Ông cụ đi xe đạp, hy vọng ông có đủ đồ nghề, để phòng khi xe bị gai đâm lủng bánh xe. Em đưa cô Lan vào nói chuyện với mẹ anh, đang tráng bánh tráng, làm mì trong nhà. Em và cô Lan đến đúng lúc, sẽ được thưởng thức món mì Quảng của mẹ anh. Còn việc vá xe cho cô Lan, may ra anh sửa được, anh sẽ báo tin mừng.

    Phong dắt xe vào nhà trên, nơi ba anh dựng chiếc xe đạp Dura mà ông rất nâng niu. Anh thoáng nghĩ, về quê chơi kỳ này, ở đâu mà gặp cô bé xinh ơi là xinh thế này. Anh vội vàng mở các hộc bàn, hộc tủ bàn thờ, cũng chẳng tìm đâu ra các dụng cụ, keo vá. Thôi chịu thua rồi. Mất một cơ hội bằng vàng, để làm quen và ra ơn với người đẹp. Mồ hôi trên trán anh vã ra. Anh bật tiếng than "kẹt dữ à", nhưng chả lẽ mình chịu thua "số mệnh" hẩm hiu?. Phong chợt nhìn chiếc xe đạp Dura của ba, anh nãy ra ý nghĩ, "mượn tạm cái ruột xe" của ông cụ, bỏ vào xe của cô bé. Ngày mai ra quận, mua cái ruột xe khác về bỏ vào lại cho ông cụ. Ô là là. Nhất cử lưỡng tiện. Phong tưởng dễ, té ra mở bánh xe ra khỏi xe, lấy ruột xe của hai xe, thay cho nhau, khó hơn Phong nghĩ nhiều lắm. Tay Phong đã trầy trụa, rớm máu vài ba chỗ. Nhưng cuối cùng, hơn cả giờ đồng hồ vật lộn với hai cái ruột bánh xe, mới bỏ vào được, bơm căng lên. Ngồi lên thử, tốt lắm. Phong hãnh diện đạp xe quanh ra nhà bếp, bóp chuông leng keng, leng keng. Lan và cô em Phong nhìn ra, vỗ tay tán thưởng:

    - Hoan hô anh thợ sửa xe tài quá. Này Lan, cám ơn chàng đi chứ.

    Ngày hôm sau đưa cô em và Lan ra quận, đi Hội An, Phong cao hứng, chạy về nhà báo tin cho mẹ:

    - Ngày mai con có chút việc cần đi Hội An vài ba ngày con về, mẹ nhé.

    Bà cụ hỏi con:

    - Có việc gì quan trọng mà con đi vội như vậy?

    Phong trấn an mẹ:

    - Con cần gởi cái thư bảo đảm vào trường luật thôi.

    Phong đi Hội An chơi một tuần lễ, ngày ngày đưa cô em và Lan đi ăn kem Viễn Đông, đi tắm biển Cửa Đại, đi ăn cao lầu ông Cảnh, đi ăn hoành thánh Liên Seng, uống nước dừa Tân Tân, ghé tiệm Vạn Hòa xem đồ đạt sang trọng trong tủ kính. Đi thăm các ngôi chùa, từ Chùa Ông ở gần chợ, các ngôi chùa của người Trung Hoa, chùa Cầu, rêu phong với tượng của hai con chó, con khỉ buồn thảm với tháng năm.

    Phong trở về nhà, quên khấy việc mua cái ruột xe đạp mới thay vào xe cho ông cụ. Mẹ Phong thấy con trai bước vào nhà, bà kêu con, nói thì thào:

    - Nè con, ba con nỗi cơn thịnh nộ ngày hôm qua, khi ông đem xe đạp ra để đi có công việc. Con làm sao mà bánh xe của ba con xẹp lép. Ông la hét, bảo cái thằng phá gia, hại sản đó cút đi đi, đừng rờ đến cái xe của ông. Cuối cùng, ông phải cút bộ ra quận, mua cái ruột xe mới, về thay vừa xong.

    Phong giật mình, chết cha rồi. Vui quá, quên mất vụ mua cái ruột xe khác thay vào cho ông cụ. Thôi lẻn đi Hội An chơi, gặp lại Lan, từ giã nàng, rồi trở vào Sài Gòn. May mà bây giờ đã khôn lớn, chứ như hồi còn nhỏ, đã ăn một trận đòn rồi.

 

                                                        *  *  *

 

    Trong buổi họp đông đủ dân chúng hai làng, bàn về việc sửa chữa cây cầu đang bị sụp vì đất hai bên bờ lạch bị lỡ do trận lụt lớn năm ngoái. Ông trưởng ban sửa chữa cầu nói:

    - Thưa bà con, cô bác trong hai làng chúng ta, có mặt dự họp hôm nay. Cây cầu nhỏ này, hể cứ năm nào có lụt lội lớn, đất hai bên bờ lạch lỡ mạnh, thì sau đó, móng cầu dễ sụp, làm hư hại cây cầu, làm cho dân hai làng, nhất là các con em nhỏ của dân chúng, đi học, gặp nhiều khó khăn, nhiều khi nguy hiểm khi lội qua chỗ nước chảy mạnh. Bà con, cô bác đã đồng ý quyên góp để ban sửa chữa cầu, xây dựng lại móng cầu cho vững chắc. May mắn làm sao, vừa rồi có bà Lan, vợ ông Phong, cũng là dân làng ta trước đây, về thăm quê cũ, có anh con trai là kỹ sư cầu cống, biết cách làm móng cầu chắc chắn, sẽ chỉ dẫn cho nhân công chúng ta về kỹ thuật làm móng cho vững chắc. Bà Lan, do sự trối trăn của chồng là ông Phong, có giúp đỡ thêm cho quỹ xây dựng cây cầu một số tiền, nên quỹ xây cất nay đã đủ và sẽ bắt tay vào làm việc dưới sự coi sóc của anh A Lếch. Xin bà con, cô bác vỗ tay hoan nghênh bà Lan và anh... con trai của bà.

    Tiếng vỗ tay rào rào hòa lẫn tiếng cười nói ồn ào. Ông Trưởng ban sửa chữa cầu, gõ gõ tay lên chiếc bàn học trò, xin mọi người yên lặng, nói:

    - Thưa bà Lan, có nói đôi lời với bà con không?

    Bà Lan định thoái thác, nhưng Alex nói nhỏ với mẹ:

    - Mẹ nên nói đôi lời cám ơn và xin sự tham gia của mọi người, đây là công việc ích lợi chung, do mọi người đóng góp, tham gia và giữ gìn.

    Bà Lan đứng lên, ngập ngừng chốc lát, rồi nói:

    - Cám ơn ông Trưởng Ban, cám ơn bà con trong làng đã dành cho chúng tôi nhiều cảm tình, khi chúng tôi trở về thăm quê hương trước đây cũng như lần này, bao nhiêu năm rồi mà vẫn còn khổ cực, góp một tay vào việc xây trường học, sửa chữa chiếc cầu này cho mọi người đi lại an toàn. Con trai chúng tôi, học hành và làm việc ở nước ngoài, hấp thụ được lòng nhân ái nơi xứ người, nay đem chút ít kinh nghiệm trong việc làm cầu cống, giúp ban sửa chữa chiếc cầu, làm lại móng cầu cho vững chắc, hy vọng sau này, dù có lụt lội lớn, đất hai bên lách có lỡ, móng cầu cũng vững chắc và chiếc cầu vẫn không bị gãy đổ, để mọi người qua lại và các trẻ em đi học được tiện lợi. Xin cám ơn tất cả.

    Bà Lan và Alex đi bộ dọc theo bờ sông Đào. Gió từ sông thổi lên lồng lộng, thật mát. Dòng sông chảy lững lờ. Alex nói:

    - Mẹ quên một điều.

    - Điều gì đó con?

    - Tìm một cái tên cho cây cầu.

    Bà Lan mĩm cười. Alex muốn nhắc mẹ câu chuyện mẹ kể về ba mẹ trong những ngày mới quen biết nhau, yêu nhau và trôi nổi với nhau trong hơn bốn chục năm. Tim bà chợt nhói đau khi nghĩ đến Phong, sau năm 1975, khổ ải, bị đày đọa trong các trại tù Cải Tạo, rồi khi đến bến bờ tự do, lo cho con trai có sự học vấn vững chãi, anh đã buông tay, trở về hư vô.

    Alex nhắc lại mẹ:

    - Mẹ có nghĩ ra một cái tên nào hay hay, cho cây cầu nhiều kỷ niệm đó không, mẹ?

    Bà bóp tay con trai trong tay mình, như chuyển tất cả tình thương của mẹ qua cho con. Bà vẫn chưa nghĩ ra một cái tên nào cho cây cầu nho nhỏ, không tên này. Hai mẹ con vừa bước trở lại lên cầu. Gió từ sông Đào thổi lên lồng lộng. Alex chợt cười, nói với mẹ:

    - Con có một cái tên rồi.

    - Tên gì đó con?

    - Blowing Wind... Bridge. Blowing Wind... Bridge. Mẹ nghe có được không?

    Bà Lan lặp lại, Blowing Wind... Bridge. Blowing Wind... Bridge. Cầu... Gió Bay.

    Bà cười thật vui. Bà cười mà nước mắt cứ tràn trên má. Cám ơn con trai, Cầu... Gió Bay. Cầu... Gió Bay. Chiếc cầu kỷ niệm ngày xưa./.

                                                                    Xuân  Đỗ

 

   

      

 

Thư từ liên lạc:  vuongtrungduongonline@yahoo.com
Copyright © 2006 vuongtrungduong
Last modified: 01/02/07