Truyện “Thú Tội Đả Cầy” của người TÂY

             và “ Xực Cầy Điệu Nghệ”  của người ĐÔNG

                                                         Tạ Xuân Thạc                                                                               

 

     Thật là một điều nghịch lý, khi tôi mới đến định cư tại Houston, Texas, Hoa Kỳ đã nghe thấy nói đàn ông  thuộc đẳng cấp thứ 5 sau cả chó mèo, mà tôi lại thuộc giống đực đàn ông mới tủi chứ !.

Ở Việt Nam con chó là thứ con vật bị khinh bỉ, người ta dùng để “chửi chó mắng mèo”. Có người thù vặt còn dùng tên người mình thù ghét đặt tên cho con chó nhà mình để tiện việc chửi đổng một cách dễ dàng mà chính đương sự nghe cũng chào thua không có cách nào phản kháng lại được. Thí dụ như anh Mít có điều gì đó hiềm khích với anh Xoài, thì liền lấy tên Xoài đặt tên cho con chó nhà mình. Khi con chó đã mang tên Xoài thay vì mang tên Vện Vàng gì đó thì anh Mít tha hồ kêu con Xoài ra mà chửi, anh Xoài tuy tức tối lắm nhưng chẳng làm gì được!

Ở các nước Âu Mỹ thì ngược lại, họ thương yêu ai thì mới lấy tên người đó đặt tên cho con chó nhà mình để mỗi khi nâng niu chiều chuộng con chó ấy thì lại nhớ đến người mình yêu thương.

Chó là con vật có nghĩa, người Âu Mỹ không “mần thịt nó” , cho nên ở Âu châu và  Mỹ châu người ta không biết “hạ cờ tây” như bên  Đông Phương. Thế cho nên khi một người Âu Mỹ mà “dám ăn thịt chó” thì họ tự coi rằng đã phạm tội rất nặng, tội lỗi này khó gột rửa, thế nhưng cũng có những trường hợp cá biệt.

Người Tây Phương “Thú tội đả cầy ” :

Truyện kể rằng : Có một ông kia tên là John Bob William qua Việt Nam  du lịch, ông nói ông đã ăn thịt chó, tuy tự biết rằng nhậu món này là có tội, là đã làm một việc mà ông nghĩ là bỉ ổi nhưng ông cứ phạm điều bỉ ổi đó rồi thú tôi như sau:  

“Điều đầu tiên là tôi phải thú tội trước những đọc giả đang coi bài viết của tôi đây, vì tôi đã làm một điều mà nhiều người xứ tôi coi là cực kỳ bỉ ổi. Bạn biết không, “tôi đã ăn thịt chó”, không phải là vô ý thức mà ăn nhầm món “đả cầy”, hoặc bị  một ai đó bắt buộc hay sa vào hoàn cảnh đói khát mà bắt bị phải ăn nếu không thì sẽ chết đói, mà ở trường hợp này tôi đã tự ý  nhờ một người trong ban “lễ tân khách sạn” nơi tôi trú ngụ giữ chỗ trước ở một quán thịt cầy và “quất” ba món ngon nhất của họ nhất là món “dồi chó” vì đã từng nghe qua câu tục ngữ Việt nam:

“Sống trên đời ăn miếng dồi chó

Chết xuống âm phủ biết có hay không …”

Và vì vậy tôi nghĩ mình không  có gì phải xấu hổ cả. Việc ăn thịt chó của tôi xẩy ra ở Hà Nội trước ngày lễ Giáng Sinh năm . . . Hôm ấy tôi thấy còn dư giờ  trước khi đi Sài Gòn bằng chuyến tàu hoả Thống nhất khởi hành vào buổi tối để rong ruổi vào ban đêm. Tự nhiên thấy đói bụng và tự nhủ rằng mình không thể để bụng đói mà leo lên xe Tốc hành Thống nhất được vì biết rằng chuyến đi là một cuộc hành trình dài hàng ngàn cây số. Tôi  chợt nhớ rằng ở Hà Nội có đến mấy chục quán “cây còn = con cầy”  “Nai đông quê = ý chỉ con chó” “mộc tồn = cây còn = con cầy” tôi đã được nghe nói hình như khoảng  trên dưới năm chục quán gì đó. Mặc dù  số quán bán thịt cầy VN so với Đại Hàn thì ít hơn. Thịt cầy ở VN  cũng không được  phổ biến bằng bên Ðại Hàn, nhưng người Việt Nam coi một bữa ăn thịt cầy là khoái khẩu và vui vẻ,  đôi khi mang lại điều may mắn mà người ta gọi là “xả xui”. Tôi còn nghe nói rằng  theo sự nghiên cứu khoa học của một chuyên viên nào đó rằng nếu mỗi ngày ăn khoảng  nửa ký thịt cầy thì tất cả mọi vết thương mang trên mình đều có thể lành lặn. Tôi còn nhớ  hôm đó  là ngày 27 âm lịch người ta bảo ăn thịt chó vào ngày này là tốt nhất trong tháng, Tôi nghĩ đó là dịp may tại sao mình lại không thử  nhi?

Khi tôi ngỏ ý muốn thử “ăn thịt chó” cho biết mùi vị ngon dở ra sao thì  ông bạn trong ban lễ tân tiếp đón tôi ở khách sạn có vẻ khó tin, nhất là khi nghe tôi hỏi địa chỉ của quán thịt cầy nào ngon nhất ở thành phố Hà Nội thì mấy người trong ban lễ tân của khách sạn trố mắt nhìn tôi mà cười. Họ nghe xong còn nói với nhau rằng chưa hề nghe thấy người Tây Phương dám hỏi họ câu đó từ trước tới nay cả. Thế là cái tin sẽ có người Tây Phương sắp đến đây để ăn thịt chó được loan truyền đi khá nhanh nên  khi tôi vừa đặt chân  đến quán “Mộc Tồn” ở Đê  Nhật Tân bên bờ sông Hồng thì đã có người đứng chờ tôi sẵn để coi người Tây Phương mồm ngang mũi dọc ra sao mà dám ăn thịt chó.

Tôi bước vào quán thịt cầy quan sát thấy nơi đây nửa như là một nhà tập thể dục, nửa như là một nhà chùa (vì phải cởi giầy dép để ngoài cửa). Tôi cũng như mọi thực khách khác khi muốn vào đây thì phải cởi giầy để ở ngoài cửa và khi vào bên trong thì ngồi lên một chiếc chiếu hướng về hướng đông. Lúc đầu tôi hơi khó chịu vì cái mùi khen khét nồng nặc tỏa ra khắp phòng, nó như mùi mồ hôi trộn lẫn với mùi thịt khét để lâu, tôi ngờ ngợ tưởng rằng cái mùi khen khét chua chua đó là  mùi nước tiểu của dân chuyên đứng ở ngoài đường đái bậy. 

Quán này không có những ông già tới thưởng thức thịt chó như tôi tưởng lúc ban đầu vì ngay bên cạnh chỗ tôi ngồi là một cặp trai gái tuổi choai choai, âu yếm nói cười, tôi đoán chắc là họ bồ bịch với nhau. Ở góc phòng bên kia là một nhóm sinh viên học sinh (tôi đoán vậy) đang tán gẫu với nhau bên ấm nước trà xanh chắc đang chờ “mồi” vì thịt chó chưa làm kịp để bưng ra.

Tôi ngồi chờ thịt chó bưng lên và suy nghĩ rằng “Tôi có thể nào ăn con vật là bạn thân cận nhất với loài người không ?” Tôi nhớ đến những câu chuyện chó bị mất tích, bị trộm hay ngay cả bị cướp giật ngờ ngờ trước mắt người chủ đang dẫn chó đi tiểu ở dọc đường phố Sài Gòn, hay trong câu chuyện  mà tôi đã đọc trong "Người Mỹ trầm lặng" của Graham Green. Và hình ảnh một cái đuôi nhỏ bé cong cong của một con chó tôi mới thấy bị giết ngoài chợ buổi sáng cứ lảng vảng trong đầu óc của tôi.

Nhưng tiếng ông Đường người chủ quán làm ngắt tư tưởng khi ông cất cao giọng bảo tôi là chó của ông không phải là chó bị ăn cắp mà nó là giống chó lông dài được nuôi ở các trại, dùng làm chó kiểng hoặc chó giúp việc, trước khi nó bị mang ra làm thịt . . .

Vâng, cứ tin như thế nên có thể coi như chó đồng quê. Thế là tôi ăn. Sau khi đã uống vài hớp bia và nhất quyết không nghĩ đến 101 con Dalmatians, con Lassie, hoặc con Lucy của David Blunkett. Món đầu là món thịt cầy thái mỏng ăn nguội, giống như thịt cừu. Sau đó đến món dồi chó rất ngon.(chết xuống âm phủ biết có hay không) Phải nói là tôi rất khoái món dồi chó này lắm, cả món chả cầy nướng ăn với nước chấm cay. Cho đến khi cô gái ngồi bên cạnh thương hại, cô cho tôi một bài học về cách gặm xương cầy, rồi vừa gặm vừa chấm với mắm tôm tôi mới bắt đầu cảm thấy lợm giọng. Nhưng cô bảo cái mùi không thơm nhưng lại ngoan là từ chén mắm tôm làm nước chấm mà tôi chấm vào.

Tuy đã gạt hết mọi ý tưởng phạm tội khi mình dám ăn thịt chó, vây mà tôi cũng cảm thấy như đã phạm tội, có phải vì tính người Tây Phương  thấy người ta giết một con chó làm thức ăn thì ghê tởm không? Chắc chắn là không. Tôi  còn nhớ trong những năm thập niên 80 tại Băng Cốc Thái Lan, những người biểu tình chống Việt Nam thường hay mang biểu ngữ: "Dân ăn thịt chó, cút về đi." Nhưng chắc chắn ăn thịt chó cũng chẳng có gì ghê gớm hơn ăn thịt ngựa ở Paris (Mustang De Paris TTPS) hay ăn thịt cá sấu ở Havana. Tôi cũng đã tham khảo cả những bài viết của giáo sư Peter Singer, chuyên gia về vấn đề đạo đức với súc vật. Nhưng mà tôi vẫn không tìm ra lý do nào chính đáng để  mà hối hận, nên tôi có ý định muốn khuyên các bạn tôi nhất là cầu thủ Sven Goran Eriksson đừng bỏ lỡ dịp ăn thịt cầy ở Seoul vào dịp Cúp đá bóng toàn cầu được tổ chức vào năm nay. Cầu thủ Sven ơi, ăn thịt chó hên lắm đấy vì bạn sẽ rất cần có nhiều may mắn. Đó là chuyện ăn thịt chó của tôi.

Khi đến Saigon tôi lại nghe chỉ vì món thịt chó được gọi là “ Đệ nhất cẩu thực” nên sinh ra lắm chuyện kể về những kẻ bắt trộm chó để bán cho các quán chuyên” đả cầy”: Một ngày đẹp trời nọ con chó nhà bà Ba ở ngã ba Cây Thị - Quận Bình Thạnh là con chó vàng cao to thuộc hạng béo tốt, bà Ba đặt tên cho nó là Vàng  và nuôi nó mấy năm nay rồi, hàng xóm đã trầm trồ khen là bà có tay nuôi chó, con Vàng khôn ngoan béo tốt. Thế mà chỉ trong khoảng khắc vào một buổi sáng  đẹp trời bà Ba ra cổng tập thể dục quên đóng cổng, con chó Vàng lẻn ra ngoài đường. Thế rồi  một chiếc Wave lướt qua và từ đó bà chia tay với con vật cưng nhất của bà mà chủ tớ không một cái nhìn từ biệt nhau. Bây giờ cứ mỗi lần nghĩ đến con Vàng bị bắt làm món nhắm béo ngậy là bà Ba lại thấy đau lòng thương tiếc nó.
Một chuyện nữa là con chó Mực của ông Năm ở chợ Cây Quéo còn đau hơn con Vàng của bà Ba nói trên. Ông Năm đang thong dong  dẫn chó đi tiểu tiện bên vệ đường chỉ trong một phút lơ đãng khi ông nhìn trời ngắm mây mà "bọn cướp giật chó" đã vọt xe ngang quăng thòng lọng vào cổ con chó kéo đi xềnh xệch mấy thước rồi hốt lên cho vào bao bố, ông Năm chủ chó nhìn thấy cảnh đó nhưng chỉ còn nước “trơ mắt ếch” đứng mà trông.  Đó là hành động của dân săn bắt chó, thật nhanh tay lẹ chân và liều lĩnh, nếu không có bọn này thì các quán cầy tơ khó bề đáp ứng nhu cầu dân nhậu vì nguồn thịt chó từ "chợ tỉnh" như Mỹ Tho, Biên Hòa chỉ đáp ứng bình quân 1 ngày 150 - 200 con trong khi lượng cầu từ hàng trăm quán nhậu cầy tơ ở Sài Gòn phải lên 400 - 500 con, vì vậy lúc khan hiếm . . .

Mùa nhậu Cầy Tơ:

 Người ta nhậu thịt cầy từ tháng sáu Dương lịch trở đi cho đến dứt mùa mưa vì là lúc chó ra đường nhiều nên bị "kéo" cũng nhiều nên cầy tơ không thiếu. Nhiều người ở không khi mưa rả rích công việc phải ngưng trệ nên rảnh rỗi, vả lại trời mưa lại càng tăng ngẫu hứng cho những người rảnh rỗi và dân nhậu rượu "đưa cay" với thịt cầy. Thịt chó được chế biến ngon nhất lại là món không bảo đảm vệ sinh an toàn về thực phẩm chính là thịt hấp và dồi. Riêng các món nướng, món lẩu khả dĩ còn được lửa với nước sôi làm chín thịt nên tạm an toàn. Thế nhưng dân ghiền món cầy tơ thì lại chỉ đánh giá chất lượng theo câu: Nhất mực nhì vàng tam khoanh tứ đốm!
Khi đã ăn thịt chó rồi dân nhậu nào cũng thích nói về cái quán Cầy Tơ nào vừa ngon lại vừa rẻ, rượu nào  “đưa cay” bạo cho món thịt cầy. Có ông lại còn  ba hoa triết lý về văn hóa... "cẩu thực" viện dẫn dân Trung Hoa gọi thịt cầy là "hương nhục" là có lý do chính đáng: Vì khi thịt được sao tẩm các vị thuốc Bắc ăn sẽ làm mát gan, bổ thận, giữ ấm chống lạnh cho cơ thể, chả thế mà dân Hàn Quốc cả nước khoái ăn thịt cầy, làm tới mấy trăm món chứ không như dân Việt Nam chỉ có 9 món là hết.

Trong dân gian nước ta cũng từng có kinh nghiệm dùng cật chó mực chữa chứng nghiến răng, đái dầm, (chuyện này người viết chỉ nghe nói chứ chưa phối kiểm) Theo các cụ xưa thì món ngon nhất của thịt cầy là rựa mận và món tiết canh! Bởi lẽ thịt cầy nấu với ba thứ riềng mẻ mắm tôm thì không thịt con nào trong thế giới loài vật mà sánh bì được, còn tiết chó có ngon hay không là do người biết lấy tiết chó vì việc làm này là cả một nghệ thuật: Người ta lấy đũa tre vót nhọn chọc ở cổ đúng vào động mạch để lấy máu đỏ hãm tiết, còn máu đen ở tĩnh mạch chỉ dùng nhồi trong dồi mà thôi, nếu lấy không khéo cả máu đỏ máu đen hoà lẫn thì tiết canh không còn ngon nữa. Sơ qua như vậy để thấy quả hiếm có món mồi nào mà dân nhậu vừa ăn vừa kể lể thiết tha về chúng đến thế. Nghe mấy dân nhậu kể rồi nhìn bảng thực đơn của những quán “Cầy Tơ” biến chế cho đến nay cũng trên chục món như:  hấp, nướng, lòng dồi, rựa mận, sáo măng, cà ri, rô ti, lá lốt, mỡ chài, chả chìa, chả đùm, cháy cạnh, lẩu... Đọc lên mà đã thấy thèm rồi!

Người Đông Phương “xực cầy điệu nghệ”:

 Tôi có một ông bạn già mệnh danh là Lão Đầu Bạc (LĐB) nói rằng để thưởng thức “cầy tơ” thì phải đến một quán ở con đê Nhật Tân Hà Nội nên hứa hẹn rằng khi nào về nguồn (VN 70) thăm quê hương thì LĐB sẽ đãi tôi một bữa thịt chó tại cái quán trên Đê Nhật Tân ngon nhất mà lão ta biết.  Lão còn quả quyết rằng  nếu đã ra đến Hà nội mà không đến Nhật Tân thì quả là phí tiền tàu xe lắm đấy! Cái trò ăn uống cũng công phu lắm chứ chẳng chơi đâu. “Xực Cầy điệu nghệ” nghĩa là “Ăn thịt cầy phải có nghệ thuật ẩm thực” Nếu ta vào quán ngồi ghế ngồi bàn đoàng hoàng thì nó mất đi cái thú ẩm thực đúng nghĩa, hãy cứ đến Nhật Tân thử một lần thì sẽ thấy ngay sự khác biệt. Và rồi chuyến về nguồn  (VN 70) đã đến, chúng ta cũng đã đến Nhật Tân rồi, thôi ta vào thử quán thịt chó ngon nổi tiếng này để biết thế nào là xực cầy điệu nghê, là ẩm thực đúng nghĩa nhé: Bước vào quán, có lẽ phải gọi là nhà hàng thì đúng hơn, LĐB bảo cứ yên tâm tháo giày ra và để ở cửa, không sợ mất đâu.

Chúng tôi bước chân vào quán rồi đảo mắt tìm một mảnh chiếu trống để ngồi,  rồi ngồi xếp chân như kiểu người Nhật, và Lão bắt đầu gọi  món thịt chó nướng. Lão bảo món này phải ăn ngay khi còn nóng chứ khi nguội rồi thì không ngon nữa. Nhà bếp vừa bưng ra một đĩa thịt thái mỏng chừng hai đến ba đốt ngón tay đặt trước mặt, hương thơm thoang thoảng của thịt vừa nướng xông lên mũi thật hấp dẫn. Tôi đang tính gắp thì Lão cản lại bảo khoan hãy gắp thịt vào bát vội mà hãy lấy một lát giềng thái mỏng, vài lá mơ bỏ vào bát sau đó kẹp với miếng thịt và chấm nhẹ vào bát mắm tôm. Ăn theo từng động tác như thế mới ngon. Mà thật vậy, miếng thịt nướng thơm lừng có chút vị cay nồng nồng của giềng, vị hơi chát của lá mơ đệm thêm vị mằn mặn của mắm có pha chút chua của chanh và vị cay của ớt thấm dần trong miệng làm hơi đau hai bên mang tai vì sự kích thích khẩu vị. Thịt nướng phải thái hơi mỏng và pha thêm một chút mỡ mới ngon. Lão còn dặn chớ có thấy ngon mà ăn nhiều quá, vì như vậy sẽ làm  mất ngon những món gọi sau. Muốn đúng điệu thì phải nhấp một hớp rượu nếp trắng đục như sữa, mùi vị hơi ngọt và hơi men nhẹ nhàng,  nhưng Lão bảo “coi chừng say lúc nào không biết đấy”. 

Món sau  thịt hấp được Lão gọi ngay khi món nướng đã hơi vơi. Từng miếng thịt nạc được bao quanh một miếng da mỏng đều tăm tắp mười miếng đều giống nhau như một khuôn, mười đĩa cũng như một khuôn đúc không bao giờ sai lệch, và cũng sẽ vơi nhanh như là món nướng. Thịt nạc có vị ngọt lừ cùng men rượu thơm ngát sẽ làm cho thực khách thêm hào hứng trong cuộc trò chuyện với người cùng đi. Khoan hãy say vội  nhé - Lão nói - vì còn khá nhiều thứ để thưởng thức nếu thực khách còn khả năng  và còn bụng để ăn  nhậu. Hãy bẻ vài miếng bánh đa nướng vàng phồng thơm lừng này luôn đi kèm với các món thịt cầy từ đầu bữa, và xúc với dựa mận. Dựa mận được nấu nhừ đang bốc hơi nghi ngút  mà xúc với bánh đa, ăn lúc  trời hơi đổ lạnh của mùa thu thì thật không  thú vị nào bằng. Lão ta sành ăn nên gọi thêm bát xáo măng ăn với bún cho hài hoà khẩu vị. Vị ngọt của nước xáo, vị giòn tan của măng làm thực khách cảm thấy ngon trong miệng mà cũng khoan khoái trong lòng.  Ăn thì cũng có nhiều kiểu ăn, nhưng nếu là thực khách thưởng thức thì  khi được nếm món ăn ngon của quê hương vì chính những sự đậm đà ấy như cả quê hương đang thấm vào lục phủ ngũ tạng của mình.  Cái thú ăn uống chỉ được cảm nhận khi ăn đúng kiểu, ngồi đúng nơi và các món ăn phải được nấu  theo đúng cách.

                                                                             Tạ Xuân Thạc 

 

Thư từ liên lạc:  vuongtrungduongonline@yahoo.com
Copyright © 2006 vuongtrungduong
Last modified: 01/02/07