|
| |
-
-
DU TỬ LÊ,
-
(NẾU CẦN,) HĂY CHO BÀI THƠ MỘT
TÊN GỌI!?!
-

-
-
Thi phẩm “(Nếu cần, hăy cho
bài thơ một tên gọi!?!,) của nhà thơ Du Tửi Lê đã được giới thiệu trên
Cali Weekly vào trung tuần tháng 7-2006. Trong thi phẩm nầy có bài thơ
DTL dành riêng cho người bạn thân mà anh em cựu học sinh Nguyễn Du,
Trần Lục, Nguyễn Trãi, Chu Văn An ở thập niên 50 quý mến: anh Nguyễn
Hữu Khang. Thi phẩm vừa in xong thì người bạn thân qua đời đột ngột
và bài viết "Giờ điểm danh cuối cùng của những cậu học trò... 60
tuổi" rất xúc động. Khi Du Tử Lê vào nằm điều trị ở bệnh viện, anh
Nguyện Hữu Khang thường vào thăm và cầu nguyện bạn ta được thoát
khỏi căn bệnh hiểm nghèo thề mà anh lại bỏ anh em... ra đi quá bất
ngờ, không một lời vĩnh biệt!
-
Tháng 9 vừa qua, nhà thơ
DTL rời bệnh viện ở Fountain Valley trở về nhà, nhân dịp người bạn
thân từ Pháp sang, chị Hạnh Tuyền tổ chức bữa tiệc trà trong vòng
thân hữu... Nhà báo Anh Thành - một trong những người bạn cùng đơn
vị của DTL trước năm 1975 - của nhật báo Viễn Đông đề cập đến tác
giả và tác phẩm mới nhất của DTL trên trang báo. VTrD Cali Weekly
-
-
LNĐ: Tháng Sáu vừa qua, cơ sở
H.T. Productions đă xuất bản và nhà sách Tự Lực phát hành tác phẩm thứ 43 của
nhà thơ Du Tử Lê. Đó là thi phẩm “(Nếu cần, hăy cho bài thơ một tên gọi!?!,)
giữa lúc ông đang nằm bệnh viện v́ chứng bệnh ung thư ruột già. Và, t́nh trạng
tử, sinh khi đó không một ai có thể đoan chắc điều ǵ...
-
Nói tới nhà thơ Du Tử Lê là nói
tới một tên tuổi mà số lượng tác phẩm đồ xộ, cũng như những nỗ lực cách tân
h́nh thức và nội dung thi ca của ông, đă gây nhiều dư luận thuận, nghịch từ
nhiều chục năm qua.
-
Để có một cái nh́n cận ảnh,
trước nhất, chúng tôi xin mời bạn đọc đọc lời giới thiệu, như một thứ tâm t́nh
của cơ sở H.T. Productions, chung quanh việc xuất bản tác phẩm mới nhất của họ
Lê.
-
Nguyên văn lời tâm sự của cơ sở
H.T. Productions như sau:
-
-
“Đầu tháng Hai (2006,) nhà thơ
Du Tử Lê sưu tầm bài vở, chuẩn bị cho việc ấn hành thi phẩm nhan đề “(nếu
cần,) hăy cho bài thơ một tên gọi!?!)
-
“Đây là tuyển tập những bài thơ
tác giả viết trong khoảng thời gian từ năm 2000 tới đầu năm 2006. Bất ngờ,
công việc tiến hành chưa được bao nhiêu th́, bác sĩ chuyên khoa cho biết, ông
bị ung thư ruột già; phải chấp nhận gấp mọi thử nghiệm, cũng như giải phẫu,
ngăn ngừa...
-
“Đă hơn ba tháng kể từ ngày nhà
thơ Du Tử Lê nhiều lần vào / ra bệnh viện! Và, ngay lúc này, cũng chẳng ai
biết, bao giờ th́ việc trị bệnh cho ông được coi là hoàn toàn kết thúc...
-
“V́ thế, tôn trọng ư định của
tác giả, chúng tôi cho lên khuôn tuyển tập “(nếu cần,) hăy cho bài thơ một tên
gọi;” tác phẩm thứ 43 của Du Tử Lê, với tất cả những ǵ có sẵn trên bàn viết
của ông...
-
“Việc in, phổ biến tác phẩm
này, theo tác giả, như một bày tỏ sau cùng, ḷng biết ơn đời, biết ơn người
của ông - - Nếu tương lai, ông không có thể có thêm một tác phẩm nào khác.
-
“Trân trọng,
-
“California, May 17- 06.
-
“Cơ sở H.T. Productions, USA.”
-
-
Thứ đến, về những nỗ lực cách
tân hay ngắt lại nhịp chảy của thơ, văn của nhà thơ Du Tử Lê, th́ cách đây gần
một thập niên, nhà thơ Tôn Nữ Hoàng Hoa, trong đại hội Văn Học Nghệ Thuật
Truyền Thông, kỳ thứ nhất, tổ chức tại khách San Hilton, Tampa, Florida, năm
1998 đă ghi nhận như sau:
-
-
“... Tháng Giêng năm 1997, nhà
xuất bản Đồng Nai trong cuốn Lục Bát T́nh, gồm 504 bài thơ lục bát của 504 tác
giă từ thời Nguyễn Du trở lại, đă có nhắc nhở đến hai nhà thơ hải ngoại là nhà
thơ Nguyên Sa và nhà thơ Du Tử Lê; và ngay trong lời tựa của tuyển tập, họ
cũng đă công nhận công lao cách tân thể lục bát của Du Tử Lê. Như vậy đă cho
chúng ta thấy rằng dù có muốn khước từ sự hiện hữu phong trào thơ Du Tử Lê thế
nào đi nữa, nhưng trước một điển h́nh thực tế ảnh hưởng phong trào làm thơ
kiểu Du Tử Lê không những ở hải ngoại, mà ngay cả trong nước, thi ca Du Tử Lê
đă thực sự có một vị trí quan trọng trong nền văn học Việt Nam.
-
“...Cho đến nay phong trào làm
thơ kiểu Du Tử Lê khá đông đảo. Điển h́nh là nhà thơ nữ ở Porland-Oregon Hồng
Khắc Kim Mai đă cho đăng trên tạp chí Văn (số 16, đề tháng 4 1998,) 3 bài thơ
đă hoán đổi vị trí từ một bài thơ gốc của du Tử Lê với nhiều gạch chéo (/)
trên đó để trở thành ba bài thơ khác (...) Ngay cách đặt tựa hay nhan đề một
bài thơ của Du Tử Lê, cũng được một số văn hữu hưởng ứng. Điển h́nh như nhà
thơ Hoàng Xuân Sơn ở Canada có một bài thơ đăng trên tạp chí Hợp Lưu cách đây
chưa lâu, với tiêu đề: Tựa kiểu ông Lê ‘và Nghiêu Đề.’ (...) Hay một Trần Quán
Niệm chấm, phết theo kiểu Du Tử Lê, qua bài Một lần lăng du (...) Ngay cả chủ
trương chẻ đôi một chữ kép để cho chữ thêm nghĩa như chia (phết) ly , đứt
(phết) ĺa,...lúc đầu làm gai mắt một số người, nay nó cũng đă được nhiều
người dùng một cách tự nhiên, thoải mái...”
-
Tôn Nữ Hoàng Hoa
-
(Trích bài nói chuyện về Thơ Du
Tử Lê, Đại Hội Văn Học, Nghệ Thuật và Truyền Thông kỳ I, khách sạn Hilton,
Tampa, Florida, 1998) - - In lại trong Du Tử Lê, Tác giả và Tác phẩm, tập IV,
H.T. Productions, xuất bản, California, 2000.)
-
-
Hiện tại, chúng ta đă bước vào
thiên kỷ mới, thiên kỷ 2000; dù đồng ư hay không th́ giới học giả theo dơi văn
học Việt Nam ở hải ngoại cũng như trong nước, chí ít cũng đă phải công nhận
rằng, Du Tử Lê là một trong những tác giả Việt Nam có thơ văn được dùng để
giảng dậy tại rất nhiều trường đại học tại Âu Châu và Bắc Mỹ Châu từ nhiều
hcục năm qua.
-
Thơ, văn của ông cũng đă được
chuyển dịch và b́nh luận trong một số tác phẩm của nhiều tác giả ngoại quốc.
Điển h́nh, thơ của họ Lê đă được chuyển dịch sang Anh, Pháp ngữ và được ngợi
ca trong sách của các tác giả như giáo sư Neil. L. Jameison (Hoa Kỳ;) nhà
văn, kư giả Jean Claude Pomonti (Pháp.) (*)
-
Ngoài ra, ông cũng là 1 trong 6
nhà thơ Việt Nam được nhà xuất bản W.W. Norton & Company, New York – London
khi tái bản bộ sách nhan đề “World Poetry, An Anthology of Verse From
Antiquity to Our Time” xuất bản năm 1998, đă chọn một bài thơ của ông để in
trong chương thứ VIII, tiểu đề “The Twentieth Century,” phần giới thiệu về thơ
Việt Nam thế kỷ thứ XX...(**)
-
Để bạn đọc cảm nhận được cơi
thơ Du Tử Lê gần đây nhất, chúng tôi trân trọng kính mời quư vị thưởng lăm một
vài bài thơ trích từ thi phẩm mới xuất bản, kể trên của tác giả này.
-
Trân trọng.
-
----------------------------------------------------------------------------------------
-
(*), (**): Cần thêm chi tiết,
xin đọc “Trọng Minh, Vẻ vang dân Việt” tập IV, ấn hành 1998.
-
-
TÔI RẠNG NGỜI: - ĐỊA NGỤC!?!
-
một lần trong đời tôi
-
ngày đi qua rất vội
-
lá t́nh ấp trên môi
-
mùi hương người yếu đuối
-
núi băng rừng ra khơi
-
trong em: tôi bé dại.
-
-
một lần trong đời em
-
buổi chiều sao chóng tối
-
thành phố: niềm thân, quen
-
bỗng dưng đèn bối rối
-
những ngón tay hàm oan
-
trên ngực người hứng, đợi
-
-
cúi xuống giữa nụ hoa
-
em rướn ḿnh gọi...bố!
-
một đời suối thơm tho
-
tôi uống mềm lá...mẹ
-
thiên thần cất tiếng kêu:
-
trần gian: khung cửa nhỏ
-
-
một lần trong đời nhau
-
đêm, ngh́n sâu tiếng gọi
-
ngọt ngào gối, chăn đau
-
thịt, da gào kiếp mới
-
soi mặt gương đời, sau
-
giọt máu c̣n chói lọi
-
-
một lần thân thể nhau
-
tôi rạng ngời: địa ngục!?!
-
-
-
-
KHI NHỮNG HẠT LỆ KHÔNG GIÚP AI
NO,
-
-
rất nhiều khi tôi khóc một ḿnh
-
những hạt lệ không giúp ai no
-
những hạt lệ không làm ai đỡ
đói
-
nhưng nó vẫn là những giọt lệ
-
chính nó
-
một ḿnh
-
không có tôi, đứng cạnh.
-
-
một ḿnh. độc lập,
-
nó chỉ mượn đôi mắt tôi
-
để đi ra
-
những lúc nó muốn.
-
những lúc nó biết:
-
ngay kỷ niệm
-
cũng bỏ nó
-
như ông trời
-
bỏ những hạt sương trên cỏ
-
như em bỏ tôi
-
rất máu,
-
đêm qua.
-
-
GIỮA CĂN PH̉NG, CHUẾNH CHOÁNG,
TIẾNG KÊU, RIÊNG
-
-
hăy che, dấu t́nh yêu của ḿnh,
-
(tôi bảo nàng,)
-
như con kiến cần cù tích trữ
thực phẩm kiếm được
-
trong hang, động của nó
-
-
hăy che, dấu t́nh yêu của ḿnh
-
(tôi bảo nàng,)
-
như con cáo khôn ngoan
-
chôn, cất đồ ăn cho mùa đông
dài, đẵng
-
-
hăy che, dấu; hăy gói ghém thật
kỹ
-
niềm hoan lạc
-
những lúc anh cúi xuống ngực em
rạng rỡ,
-
bốn mùa, thức dậy.
-
-
hăy che, dấu; hăy gói ghém thật
kỹ
-
hơi rượu của cơn băo thổi qua
thân thể
-
lúc chúng ta bất ngờ, yêu nhau,
-
đâu đó,
-
giữa căn pḥng chuếnh choáng,
-
tiếng kêu, riêng.
-
-
(tôi bảo nàng...)
-
-
tôi bảo,...
-
lần nào, nàng cũng gật đầu.
-
bởi nàng chẳng thể có được cho
ḿnh
-
điều ǵ
-
khác hơn gật đầu và,
-
tiếng nấc.
-
-
-
LƯỠNG THỂ /TÔI/
-
-
tôi /lưỡng thể/ với thiên đàng,
địa ngục
-
trái tim chia sạch sẽ cho đời
-
tôi chỉ giữ cho ḿnh dăm...mụn
tối
-
chút lặng, thinh sót lại, lúc
xa người.
-
-
tôi /lưỡng thể/ với nắng, mưa,
kẻ khác
-
tựa điều ǵ ẩm, mục giữa câu
kinh
-
Thượng đế nối bản-lề-tôi với
đất
-
em nối tôi vào thơ ấu, lênh
đênh.
-
-
tôi /lưỡng thể/ với thiên thần,
ác quỷ
-
đôi khi vai trầm, trũng buổi
trưa, xa
-
tôi tắm gội nỗi, niềm, tôi lửa,
đỏ
-
trên môi người /bí tích/ mật,
hương, xưa
-
-
tôi /lưỡng thể/ với t́nh yêu,
tuyệt tự
-
như âm, dương: nào nói nửa lời
-
tôi dọn trước cho ḿnh: nôi cát
bụi
-
và, bất ngờ, em nữa, có quay
lui.
-
Du Tử Lê,
-
-
Nguồn: Viễn Đông, số đề ngày
Thứ Ba, 12 tháng 10-06.
-
| |
|